Κνίδωση και αγγειοοίδημα

Τι είναι η κνίδωση και το αγγειοοίδημα;

Η κνίδωση είναι μια συχνή πάθηση που θα εμφανίσει το 20% του πληθυσμού κάποια στιγμή στη ζωή τους. Η κνίδωση εμφανίζεται συνήθως με ερυθρές, επηρμένες πλάκες στην επιφάνεια του δέρματος που ονομάζονται πομφοί. Μπορεί να έχουν σχήμα στρογγυλό ή σαν δαχτυλίδι, να είναι μονήρεις ή να συρρέουν.

Οι πομφοί της κνίδωσης εμφανίζονται και εξαφανίζονται μέσα σε λίγες ώρες. Κάποιες φορές εμφανίζονται στα σημεία που ο ασθενής ξύνεται ή τραυματίζεται. Αν και οι πομφοί της κνίδωσης εξαφανίζονται μέσα σε 24 ώρες, η ίδια η πάθηση δεν έχει ιαθεί.

Ο όρος αγγειοοίδημα περιγράφει μια όμοια με την κνίδωση κατάσταση, κατά την οποία το οίδημα (πρήξιμο) επηρεάζει συνήθως τα μαλακά σημεία του σώματος, όπως τα βλέφαρα των ματιών, τα χείλη και το εσωτερικό του στόματος. Ο ασθενής μπορεί να νιώθει πόνο ή κνησμό (φαγούρα). Ο ίδιος ασθενής μπορεί να εμφανίζει και τις δύο παθήσεις, και κνίδωση και αγγειοοίδημα, ταυτόχρονα.

Αν ο ασθενής εμφανίζει μόνο αγγειοοίδημα, χωρίς κνιδωτικές βλάβες (πομφούς), θα πρέπει να αποκλειστεί μια κληρονομική πάθηση, το κληρονομικό αγγειοοίδημα, που έχει διαφορετική αιτιολογία και τρόπους αντιμετώπισης.

Η συχνότερη μορφή κνίδωσης είναι η αυτόματη κνίδωση. Αυτή διαχωρίζεται σε οξεία και χρόνια κνίδωση. Η οξεία κνίδωση διαρκεί λιγότερο από 6 εβδομάδες και η χρόνια 6 εβδομάδες ή περισσότερο.

Κνίδωση / αγγειοοίδημα – Αιτίες

Η κνίδωση προκαλείται από την απελευθέρωση ισταμίνης και άλλων ουσιών από κύτταρα του δέρματος που ονομάζονται μαστοκύτταρα.

Τα τρόφιμα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες οξείας κνίδωσης. Στα βρέφη η συχνότερη αιτία κνίδωσης είναι το αγελαδινό γάλα. Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, μπορεί να αντιδρούν αλλεργικά και σε άλλα τρόφιμα όπως οι ξηροί καρποί, κάποια φρούτα, θαλασσινά και αυγά. Τα τσιμπήματα μέλισσας ή σφήκας αποτελούν επίσης συχνές αιτίες κνίδωσης.

Κάποιες φορές ο εντοπισμός της αιτίας είναι δύσκολος ή και αδύνατος. Η χρόνια αυτόματη κνίδωση μπορεί να έχει αυτοάνοση αιτιολογία, όταν ο τα ίδια τα αυτοαντισώματα του ασθενούς οδηγούν σε έκκριση ισταμίνης από τα μαστοκύτταρα. Από τις συχνότερες αιτίες είναι η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα (Hashimoto, Graves) και άλλες παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα και του στομάχου. Σε καταστάσεις χρόνιας κνίδωσης ο δερματολόγος θα συνταγογραφήσει εξειδικευμένες εξετάσεις για να αποκλείσει κάποια αυτοάνοσα νοσήματα.

Άλλες φορές η κνίδωση μπορεί να οφείλεται σε φυσικά αίτια, όπως η τριβή του δέρματος, η πίεση, η έκθεση στο κρύο ή στο νερό, στον ήλιο κ.α.. Άλλες φορές πάλι δεν ανευρίσκεται κάποια αιτία και η κνίδωση χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθής.

Άλλη συχνή αιτία κνίδωσης αποτελούν τα φάρμακα. Σχεδόν κάθε φάρμακα μπορεί να προκαλέσει κνίδωση, τα συχνότερα όμως είναι τα παυσίπονα/αντιφλεγμονώδη, τα αντιβιοτικά και κάποια εμβόλια. Το αγγειοοίδημα συχνά οφείλεται σε μια ομάδα αντιυπερτασικών φαρμάκων (ΑΜΕΑ).

Ποια είναι τα συμπτώματα της κνίδωσης και του αγγειοοιδήματος;

Το βασικό σύμπτωμα της κνίδωσης είναι ο κνησμός ενώ του αγγειοοιδήματος ο πόνος. Αν και είναι συχνά ενοχλητικά δεν αποτελούν άμεσο κίνδυνο για την υγεία του ασθενούς εκτός αν το οίδημα (πρήξιμο) επεκτείνεται στο εσωτερικό του στόματος οπότε και υπάρχει κίνδυνος απόφραξης του αεραγωγού. Αυτή η κατάσταση είναι συχνότερη στο αγγειοοίδημα παρά στην κνίδωση. Παρόλα αυτά συχνά η κνίδωση και το αγγειοοίδημα προκαλούν ψυχολογικό στρες στον ασθενή καθώς μπορεί να αντιμετωπίσει δυσκολίες στην επαγγελματική ή προσωπική του ζωή.

Είναι η κνίδωση κληρονομική;

Οι περισσότερες μορφές κνίδωσης δεν είναι κληρονομικές, εξάιρεση αποτελεί το κληρονομικό αγγειοοίδημα.

Πώς γίνεται η διάγνωση της κνίδωσης και του αγγειοοιδήματος;

Συνήθως ο δερματολόγος είναι σε θέση να διαγνώσει την πάθηση μέσω της κλινικής εικόνας ή φωτογραφιών αν ο ασθενής δεν εμφανίζει εκείνη την ώρα συμπτώματα. Ο διαχωρισμός χρόνιας και οξείας κνίδωσης γίνεται με βάση τη χρονική διάρκεια των συμπτωμάτων.

Η διάγνωση της αιτίας της κνίδωσης όμως είναι αρκετά πιο περίπλοκή και περιλαμβάνει αιματολογικές και πιθανώς απεικονιστικές εξετάσεις για να αποκλειστούν πιθανές αιτίες.

Πληροφορίες όπως τρόφιμα, φάρμακα ή άλλες καταστάσεις που επιδεινώνουν την εμφάνιση των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσουν τον ιατρό να βρει την πιθανή αιτία.

Κνίδωση / αγγειοοίδημα αντιμετώπιση – θεραπεία

Ο βασικός στόχος της αντιμετώπισης της πάθησης είναι να βρεθεί η πιθανή αιτία και να αντιμετωπιστεί. Όταν αυτό δεν είναι δυνατόν, ακολουθείται μια συμπτωματική αντιμετώπιση ώστε να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα και να έχει ο ασθενής μια φυσιολογική καθημερινότητα.

Χρησιμοποιούνται αντιισταμινικά φάρμακα, μόνα τους ή συνδυαστικά, ενώ σπάνια μπορεί να χρειαστεί κορτικοστεροειδές για σύντομο χρονικό διάστημα. Νέα βιολογικά φάρμακα όπως το Omalizumab (Xolair) είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά για τις πιο επίμονες περιπτώσεις χρόνιας κνίδωσης.

Ανοσοκατασταλτικές θεραπείες πχ. με κυκλοσπορίνη δεν χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως.

Άλλες μορφές κνίδωσης


Προκλητή (φυσική) κνίδωση: η κνίδωση προκαλείται από έκθεση σε ζέστη ή σε κρύο, από τριβή ή πίεση στο δέρμα ακόμα και από απλή επαφή με το νερό. Τα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά και διαρκούν περίπου μια ώρα.

Δερμογραφισμός: Σε αυτή τη μορφή τα συμπτώματα προκαλούνται από την τριβή ή ήπιο ξύσιμο του δέρματος και οι βλάβες εμφανίζονται σαν γραμμές στα σημεία τριβής.

Κνίδωση εκ ψύχους: Εμφανίζεται μετά από την έκθεση σε κρύο (αέρας, βροχή, κολύμπι σε θάλασσα ή πισίνα) και μπορεί να είναι αρκετά επικίνδυνη.

Κνίδωση από έκθεση σε ηλιακή ακτινοβολία: είναι σπάνια και χαρακτηρίζεται από εμφάνιση ερυθήματος και κνησμού μετά από έκθεση στον ήλιο.

Κνίδωση από επαφή με νερό: είναι σπάνια. Εμφανίζονται μικρές κνιδωτικές πλάκες μετά από επαφή με νερό, συνήθως στο πάνω μισό του σώματος.

Κνίδωση μετά από πίεση: συνήθως τα συμπτώματα εμφανίζονται αρκετές ώρες μετά την εφαρμογή πίεσης στο δέρμα. Μπορεί να εμφανίζεται μετά από εφαρμογή πίεσης σε εργαλεία ή ακόμα και από πολύ στενά ρούχα. Μπορεί να είναι επώδυνη και να διαρκεί πάνω από μια μέρα.

Χολινεργική κνίδωση: Εμφανίζεται σε καταστάσεις που προκαλούν εφίδρωση όπως άσκηση, ζέστη, στρες, άγχος και καυτερά φαγητά. Εμφανίζεται στην περιοχή του στέρνου και διαρκεί συνήθως λιγότερο από μια ώρα.

Κνίδωση εξ’ επαφής: πολλά χημικά, τρόφιμα, φυτά, ζώα κ.α. μπορεί να προκαλέσουν κνιδωτικές βλάβες μέσα σε λίγα λεπτά από την επαφή με το δέρμα κάποων ασθενών. Συχνές αιτίες είναι τα αυγά, ξηροί καρποί, εσπεριδοειδή φρούτα, το λάτεξ και το σάλιο της γάτας και του σκύλου.

Αγγειοοίδημα χωρίς κνίδωση: εμφανίζεται συνήθως μόνο στο πρόσωπο και μπορεί να οφείλεται σε φάρμακα (ασπιρίνη, αντιυπερτασικά κ.α.). Πρέπει να αποκλειστεί το κληρονομικό αγγειοοίδημα. Αυτό οφείλεται σε μια γονιδιακή μετάλλαξη και οι ασθενέις εμφανίζουν οίδημα (πρήξιμο) στο πρόσωπο, το στόμα, το λαιμό και κάποιες φορές στο βλεννογόνο του εντέρου προκαλώντας κολικούς. Οφείλεται στην έλλειψη μιας πρωτεΐνης (C1 inhibitor). Αντιμετωπίζεται με ειδικά σκευάσματα.

Κνιδωτική αγγειίτιδα: λίγοι από τους πάσχοντες με κνίδωση εμφανίζουν βλάβες που διαρκούν πάνω από 24 ώρες. Οι περιοχές μπορεί να είναι επώδυνες και να ομοιάζουν με μελανιές. Μπορεί να συνυπάρχουν στομαχικά ενοχλήματα ή πόνος στις αρθρώσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις πιθανολογείται φλεγμονή των αγγείων (αγγειίτιδα). Η διάγνωση γίνεται με βιοψία δέρματος και ιστοπαθολογική εξέταση της βλάβης. Χρειάζεται άμεση διάγνωση και αντιμετώπιση.


Πηγές:

  1. Μayoclinic
  2. Webmd
  3. American Academy of Allergy, Asthma, and Immunology

Λεύκη: θεραπεία

Δεν υπάρχει μια θεραπεία για τη λεύκη, αλλά διαθέτουμε πολλές θεραπευτικές επιλογές. Οι βλάβες που βρίσκεται στα χέρια, τα πόδια, και τις αρθρώσεις είναι πιο δύσκολο να επαναχρωματιστούν. Βλάβες στο πρόσωπο είναι πιο εύκολο να επιστρέψουν στο φυσικό χρώμα του δέρματος.

Ανοσολογικοί μεσολαβητές

Τα τοπικά σκευάσματα ανοσολογικής καταστολής όπως γλυκοκορτικοειδή και αναστολείς της καλσινευρίνης θεωρούνται ως πρώτης γραμμής θεραπεία της λεύκη. Είναι εξαιρετικά ασφαλή.

Φωτοθεραπεία

Η φωτοθεραπεία θεωρείται θεραπεία πρώτης γραμμής για την λεύκη. Η έκθεση του δέρματος σε φως UVB είναι η πιο κοινή θεραπεία της λεύκης. Οι θεραπείες μπορεί να γίνουν στο σπίτι με μια λυχνία UVB ή σε στο ιατρείο. Ο χρόνος έκθεσης ρυθμίζεται από τον γιατρό βάσει πρωτοκόλλου. Η θεραπεία μπορεί να διαρκέσει μερικές εβδομάδες έως το πολύ 3 χρόνια. Οι συνεδρίες φωτοθεραπείας γίνονται 2-3 φορές την εβδομάδα. Ο συνδυασμός της UVB φωτοθεραπείας με άλλες τοπικές θεραπείες ενισχύει τον επαναχρωματισμό.

Θεραπεία με υπεριώδες φως (UVA) συνήθως γίνεται σε κλινική. Θεραπεία με Psoralen και υπεριώδες Α φως (PUVA) περιλαμβάνει τη λήψη φαρμάκου που αυξάνει την ευαισθησία του δέρματος σε υπεριώδη ακτινοβολία, και ακολουθεί έκθεση του δέρματος σε υψηλές δόσεις UVA. Η θεραπεία γίνεται δύο φορές την εβδομάδα για 6-12 μήνες ή περισσότερο. Λόγω των υψηλών δόσεων της UVA και του ψωραλένιου, η PUVA μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες, όπως αντιδράσεις τύπου ηλιακού εγκαύματος ή εμφάνιση φακίδων.

Φωτοθεραπεία με στενής ζώνης υπεριώδη Β (NBU VB) στερείται των παρενεργειών που προκαλούνται από τα ψωραλένια και είναι τόσο αποτελεσματική όσο PUVA. Η θεραπεία πραγματοποιείται δύο – τρεις φορές την εβδομάδα στο ιατρείο ή στο σπίτι και δεν υπάρχει καμία ανάγκη να χρησιμοποιηθεί ψωραλένιο.

Make up

Σε ήπιες περιπτώσεις λεύκης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί makeup ή άλλα καλλυντικά. Τελευταία εφαρμόζεται και ιατρικό τατουάζ για την μόνιμη κάλυψη αποχρωματισμένων περιοχών.

Αποχρωματισμός

Σε περιπτώσεις εκτεταμένης λεύκης η επιλογή μιας αποχρωματικής ουσίας για αποχρωματισμό του ανεπηρέαστου δέρματος με τοπικά φάρμακα είναι μια λύση. Φάρμακα που αποχρωματίζουν το δέρμα είναι τα: μονοβενζόνη, mequinol, υδροκινόνη. Η χρησιμοποίηση της μενοβενζίνης δίνει αποχρωματισμό μόνιμο και έντονο. Ο αποχρωματισμός διαρκεί περίπου ένα χρόνο για να ολοκληρωθεί.

H Afamelanotide είναι στη φάση ΙΙ και ΙΙΙ των κλινικών δοκιμών για την λεύκη και για άλλες ασθένειες του δέρματος.

Ένα ακόμα φάρμακο που χρησιμοποιείται στη θεραπεία της ρευματοειδής αρθρίτιδας το tofacitinib, έχει δοκιμαστεί για τη θεραπεία της λεύκης.

Τον Οκτώβριο του 1992, δημοσιεύθηκε μια επιστημονική έκθεση σύμφωνα με την οποία έγινε επιτυχής μεταμόσχευση μελανοκυττάρων, σε ασθενείς με λεύκη, στις πληγείσες περιοχές, με αποτέλεσμα τον επαναχρωματισμό τους.

Κατά τη διαδικασία αυτή λαμβάνεται ένα λεπτό στρώμα δέρματος συνήθως από την περιοχή των γλουτών του ασθενούς. Τα μελανοκύτταρα στη συνέχεια διαχωρίζονται με ειδική επεξεργασία. Η περιοχή προς αγωγή κατόπιν απογυμνώνεται με ειδικό εργαλείο και τα μοσχεύματα μελανοκυττάρων εφαρμόζονται στην περιοχή που πάσχει. Το 70% έως 85% των ασθενών εμφάνισε σχεδόν πλήρη επαναχρωμάτωση του δέρματός.

Η μακροβιότητα του επαναχρωματισμού διέφερε από άτομο σε άτομο. Μέχρι τώρα, έχουν ανακαλφθεί αρκετοί τρόποι μεταμόσχευσης μελανυνοκυττάρων, μέσα σε αυτούς είναι και η μεταμόσχευση πρόδρομων μελανοκυττάρων που προέρχονται από θύλακες των τριχών.

Λεύκη συμπτώματα: πώς εμφανίζεται και εξελίσεται η λεύκη;

Λεύκη – συμπτώματα: ένας σύντομος οδηγός

Το κύριο σύμπτωμα της λεύκης είναι λευκές κηλίδες στο δέρμα. Αρχικά, η λεύκη μπορεί να ξεκινήσει ως μια περιοχή που είναι ελαφρώς πιο ανοιχτόχρωμη από το υπόλοιπο δέρμα, αλλά σταδιακά γίνεται τελείως λευκή. Το περίγραμμα της κηλίδας αυτής μπορεί να είναι ομοιόμορφο ή να έχει προσεκβολές ενώ μπορεί να περιβάλλεται από ένα κόκκινο περίγραμμα. Διαβάστε περισσότερα “Λεύκη συμπτώματα: πώς εμφανίζεται και εξελίσεται η λεύκη;”

Λεύκη: νέα έρευνα για τις αιτίες της

Λεύκη: νέα έρευνα για τις αιτίες της

Τις τελευταίες δεκαετίες το εργαστήριο του Πανεπιστημίου του Κολοράντο των ΗΠΑ ασχολείται με έρευνες για την ανακάλυψη των αιτιών της λεύκης, της αυτοάνοσης αυτής ασθένειας που οδηγεί σε αποχρωματισμό του δέρματος. Η πλήρης παθολογία της παραμένει ακόμα μυστήριο, κάτι το οποίο δυσχεραίνει και την ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής θεραπείας.

Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε όμως από την ομάδα των ερευνητών, ανακοινώθηκε ότι εντοπίστηκαν 23 θέσεις στο ανθρώπινο γονιδίωμα που συνδέονται με τη λεύκη, νέα εξαιρετικά σημαντικά για την παγκόσμια ερευνητική κοινότητα.

Αναγνωρίζοντας τα γονίδια αυτά, οι έρευνες μπορούν να παρέχουν πληροφορίες για το μηχανισμό ανάπτυξης, το βιολογικό υπόβαθρο της λεύκης καθώς και τη συσχέτιση της με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, αλλά και με το μελάνωμα και να προσφέρουν νέες καινοτόμες θεραπείες.

Η καλύτερη κατανόηση των αιτιών της λεύκης θα οδηγήσει σύντομα σε νέες σημαντικές ανακαλύψεις αναφορικά και με άλλες αυτοάνοσες ασθένειες. Η λεύκη ως γνωστό συνδέεται με άλλα νοσήματα νοσήματα όπως αυτοάνοσες παθήσεις τους θυρεοειδούς, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο διαβήτης και άλλα.

Λεύκη και ψωρίαση: υπάρχει συσχέτιση;

Νέες έρευνες συνδέουν λεύκη και ψωρίαση

Η εμφάνιση ψωρίασης σε ασθενείς με λεύκη δεν περιγράφεται συχνά. Οι δύο παθήσεις έχουν επιπολασμό περίπου 1%- 3%. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις ασθενών που έχουν τις δυο παθήσεις ταυτόχρονα. Οι ασθενείς με λεύκη και ψωρίαση εμφανίζουν το φαινόμενο Koebner. Το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση των παθήσεων στα μέρη όπου το δέρμα τραυματίζεται συχνά, αυτό εξηγεί τη συχνή εμφάνιση της λεύκης και της ψωρίασης στα χέρια, τους αγκώνες και τα γόνατα. Οι ερευνητές  πιστεύουν ότι οι δύο παθήσεις οφείλονται σε γενετικούς αλλά και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Οι ερευνητές Koransky και Roenig παρουσίασαν 25 περιπτώσεις λεύκης που συνδέονται με την ψωρίαση. Οι περισσότεροι ασθενείς είχαν αρχικά λεύκη. Η ψωρίαση εμφανίστηκε αργότερα, αρχικά στις περιοχές με τη λεύκη και επεκτάθηκε σε άλλα σημεία του σώματος. Όταν λεύκη και ψωρίαση συνυπάρχουν, παρατηρείται συνήθως γενικευμένη λεύκη (όχι εστιακή).
Γενετιστές εντόπισαν γονίδια που φαίνεται να παίζουν ρόλο ταυτόχρονα στην αιτιοπαθογένεια των δύο ασθενειών (λεύκης – ψωρίασης). Διαβάστε περισσότερα “Λεύκη και ψωρίαση: υπάρχει συσχέτιση;”

Λεύκη και Βιταμίνη D: τι νέο υπάρχει;

Πολλές μελέτες έχουν συνδέσει αυτοάνοσα νοσήματα με τη βιταμίνη D3. Η σχέση “λεύκη και βιταμίνη D” μελετάται συχνά στη βιβλιογραφία.

Τι είναι η βιταμίνη D3;

Αν και η βιταμίνη D λαμβάνεται από διαιτητικές πηγές, μπορεί επίσης να συντεθεί στο δέρμα από τη χοληστερόλη με την παρουσία ηλιακού φωτός.

Όταν αποκτηθεί από τα τρόφιμα, η βιταμίνη D μετατρέπεται πρώτα σε καλσιντιόλη στο ήπαρ και στη συνέχεια να καλσιτριόλη στα νεφρά. Όταν θέλουμε να μετρήσουμε τα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό, μετράμε τον μεταβολίτη της βιταμίνης D και όχι την ίδια.

Η καλσιτριόλη είναι ο ενεργός μεταβολίτης της βιταμίνης και ενεργεί ως ορμόνη στο σώμα. Είναι απαραίτητη για την υγεία των οστών, δεδομένου ότι ρυθμίζει το επίπεδο του ασβεστίου και του φωσφόρου στο σώμα. Ακόμα, η καλσιτριόλη ρυθμίζει την διαίρεση, την διαφοροποίηση και τον θάνατο των κυττάρων.

Οι δύο χρήσιμες μορφές της βιταμίνης D στον άνθρωπο ονομάζονται καλσιφερόλες. Η βιταμίνη D2 είναι γνωστή ως εργοκαλσιφερόλη ενώ η βιταμίνη D3 είναι η χοληκαλσιφερόλη. Η βιταμίνη D3 βρίσκεται στο δέρμα και το γάλα των ζώων ενώ η βιταμίνη D2 παράγεται από μύκητες, φυτοπλαγκτόν και ασπόνδυλα. Ως εκ τούτου, η βιταμίνη D3 είναι η μορφή της βιταμίνης D που παράγεται στο ανθρώπινο δέρμα.

Η παραγωγή της βιταμίνης D3 απαιτεί υπεριώδη ακτινοβολία (UVB) και 7-dehydrocholesterol. Αυτή η σύνθεση λαμβάνει χώρα στο εσωτερικό στρώμα της επιδερμίδας και η βιταμίνη D που παράγεται είναι σε μεγάλες ποσότητες.

Όταν η βιταμίνη D λαμβάνεται από το στόμα, μετατρέπεται σε καλσιτριόλη, και μεταφέρεται από πρωτεΐνες δέσμευσης στο αίμα. Στη συνέχεια συνδέεται με τους υποδοχείς VDR (υποδοχείς βιταμίνης D) στον πυρήνα των κυττάρων. Αυτοί οι υποδοχείς βρίσκονται στον εγκέφαλο, την καρδιά, το μαστό, τον προστάτη, τους γεννητικούς αδένες και το δέρμα.

Διαιτητικές πηγές της βιταμίνης D

Οι διαιτητικές πηγές της βιταμίνης D2 είναι τα μανιτάρια και τα μύδια.
Η βιταμίνη D3 βρίσκεται στα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός και οι σαρδέλες. Βρίσκεται ακόμα σε μεγάλες ποσότητες στο ελαιόλαδο, στο βοδινό συκώτι και τα αυγά.

Η συνιστώμενη ημερήσια δόση για τη βιταμίνη D είναι 15 μικρογραμμάρια. Αυτή αυξάνεται σε 20 μικρογραμμάρια ανά ημέρα για τα άτομα ηλικίας άνω των 70 ετών. Το κύριο αποτέλεσμα της ανεπάρκειας της βιταμίνης D είναι η εναπόθεση αλάτων στα οστά.

Ως εκ τούτου, τα οστά μαλακώσουν. Αυτό οδηγεί σε ραχίτιδα σε παιδιά και οστεομαλακία στους ενήλικες.

Λεύκη και βιταμίνη D

Για να κατανοήσουμε τη σύνδεση λεύκης και βιταμίνης D πρέπει να ξαναδούμε σύντομα την παθολογία της πάθησης. Η λεύκη είναι μια διαταραχή της χρώσης του δέρματος στην οποία εμφανίζονται λευκές (υπομελαγχρωτικές) κηλίδες.

Η μελανίνη είναι η χρωστική ουσία του δέρματος που παράγεται από εξειδικευμένα κύτταρα που ονομάζονται μελανινοκύτταρα.

Η μελανίνη παράγεται ως απάντηση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Στόχος της είναι να προστατεύει το δέρμα από τις βλάβες του ήλιου, δηλαδή το έγκαυμα. Όταν όμως ο πληθυσμός των μελανινοκυττάρων πέσει, το δέρμα χάνει την χρωστική ουσία του και γίνεται λευκό.

Η χρησιμότητα της βιταμίνης D για την αντιμετώπιση παθήσεων του δέρματος αναφέρθηκε πρώτα σε περιπτώσεις ασθενών με ψωρίαση που λαμβάνουν τοπικά ανάλογα της βιταμίνης D, όπως η καλσιποτριόλη και η καλσιτόλη.

Σε αυτούς τους ασθενείς, τα ανάλογα της βιταμίνης D προκάλεσαν την υπερμελάγχρωση του δέρματος. Δεδομένου ότι η λεύκη είναι υπομελάγχρωση του δέρματος, σκέφτηκαν οι ερευνητές ότι αυτά τα ανάλογα της βιταμίνης D θα μπορούσαν να βοηθήσει τον επαναχρωματισμό των λευκών κηλίδων της λεύκης.

Υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί με τους οποίους η βιταμίνη D μπορεί να βοηθήσει στην θεραπεία της λεύκης. Μερικές από αυτές αναλύονται παρακάτω.

Λεύκη και βιταμίνη D :  ανοσοτροποποιητικές ιδιότητες

Η 25-υδροξυχοληκαλσιφερόλη, η προορμόνη της βιταμίνης D που παράγεται στο ήπαρ από διαιτητικές πηγές, μπορεί να μετατραπεί σε καλσιτριόλη από τα μακροφάγα και μονοκύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Η καλσιτριόλη δρα σαν μία κυτοκίνη. Προστατεύει τον οργανισμό από παθογόνους μικροοργανισμούς.

Ωστόσο, η βιταμίνη D επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα με περισσότερους τρόπους. Για παράδειγμα, πολλά κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος όπως πχ. τα μονοκύτταρα και τα λευκά αιμοσφαίρια όπως τα Τ και τα Β κύτταρα έχουν υποδοχείς βιταμίνης D.

Ως εκ τούτου, η βιταμίνη D μπορεί να καταστείλει την ενεργοποίηση των Τ κυττάρων και την απελευθέρωση κυτοκινών όπως ο ΤNF-a. Αυτή ακριβώς η δράση της είναι ο λόγος που τα ανάλογα της βιταμίνης D χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ψωρίασης, αλλά και της λεύκης.

Επειδή η βιταμίνη D καταστέλλει κάποια κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, μπορεί να προστατεύσει τα μελανινοκύτταρα από την καταστροφή που προκαλεί η αυτοάνοση αυτή πάθηση.

Όταν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος επιτίθενται στα μελανινοκύτταρα το δέρμα αποχρωματίζεται. Έτσι, ρυθμίζοντας το ανοσοποιητικό σύστημα, η βιταμίνη D μπορεί να αποτρέψει την καταστροφή των μελανοκυττάρων, να σταματήσει τον περαιτέρω αποχρωματισμό και να προωθήσει την επαναχρωματισμό του δέρματος.

Λεύκη και βιταμίνη D: ωρίμανση των κυττάρων του δέρματος

Η βιταμίνη D είναι γνωστή για την προώθηση της ωρίμανσης των κυττάρων του δέρματος, συμπεριλαμβανομένων των κερατινοκυττάρων, των ινοβλαστών και των μελανινοκυττάρων. Αυτά τα κύτταρα του δέρματος δεν έχουν υποδοχείς βιταμίνης D.

Με την προώθηση της διαφοροποίησης και του πολλαπλασιασμού των μελανινοκυττάρων, η βιταμίνη D εξασφαλίζει ότι η παραγωγή των νέων μελανινοκυττάρων υπερβαίνει το ρυθμό με τον οποίο αποπίπτουν (πεθαίνουν) τα παλαιά μελανοκύτταρα.

Λεύκη και βιταμίνη D: αντιοξειδωτικές ιδιότητες

Η βιταμίνη D έχει ορισμένες σημαντικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Σε αντίθεση με τις αντιοξειδωτικές ιδιότητες των βιταμινών Α, C και Ε, η βιταμίνη D προστατεύει το δέρμα από τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου με έναν έμμεσο μηχανισμό.

Το οξειδωτικό στρες από τις ελεύθερες ρίζες παρεμβαίνει στην ομοιόσταση του ασβεστίου στο δέρμα. Επειδή η βιταμίνη D αποκαθιστά αυτή την ομοιόσταση, βοηθά στη μείωση των επιπέδων των ελεύθερων ριζών στο δέρμα. Αυτή η επίδραση μειώνει τη φλεγμονή και  τελικά προστατεύει τα μελανινοκύτταρα από την καταστροφή.

Λεύκη και βιταμίνη D: Τι είναι η καλσιποτριόλη;

Η καλσιποτριόλη είναι το πιο μελετημένο ανάλογο της βιταμίνης D που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της λεύκης. Είναι μια συνθετική ένωση που προέρχεται από την καλσιτριόλη. Είναι διαθέσιμη σε κρέμα, αλοιφή και διάλυμα.

Η καλσιποτριόλη ενδείκνυται για τη θεραπεία της ψωρίασης. Συμπτωματικά ανακαλύφθηκε η χρησιμότητά της στη θεραπεία της λεύκης τυχαία από ασθενείς με ψωρίαση που είχαν επίσης διαταραχές χρώσης στις προσβεβλημένες περιοχές.

Η καλσιποτριόλη είναι εξαιρετικά ασφαλής για χρήση. Για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητά του στη θεραπεία της λεύκης, συχνά συνδυάζεται με τοπικά γλυκοκορτικοειδή ή με φωτοθεραπεία.

Η καλσιποτριόλη αδρανοποιείται από τα διάφορα οξέα. Ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να συνδυάζεται με τοπικά προϊόντα που περιέχουν σαλικυλικό οξύ.

Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό, Acta Dermatologica-Venereologica το 2006, μελετήθηκε η σχέση του γονιδίου του υποδοχέα της βιταμίνης D με την ανάπτυξη της λεύκης. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι το γονίδιο αυτό ανευρίσκεται συχνά σε παραλλαγή σε άτομα που πάσχουν από λεύκη.

Είναι πιθανό ότι αυτή η γενετική παραλλαγή του γονιδίου παράγει υποδοχείς βιταμίνης D που δεν δεσμεύουν καλά τη φυσική βιταμίνη D και τα συνθετικά ανάλογά της. Αυτό θα σήμαινε ότι οι άνθρωποι με αυτή τη γενετική μετάλλαξη έχουν μικρότερη προστασία από τη βιταμίνη Α και μπορεί να έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης λεύκης.

Σε μια μελέτη του 1999 που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Παιδιατρική Δερματολογία, 21 ασθενείς με λεύκη ηλικίας 5 – 17 ετών έλαβαν καλσιποτριόλη το βράδυ τοπικά ενώ ακολουθούσε για 10 – 15 λεπτά έκθεση στο ηλιακό φως την επόμενη μέρα. Τα περισσότερα από τα παιδιά έδειξαν σημάδια επαναμελάχρωσης με 10 από αυτά να έχουν πλήρη επαναχρωματισμό και μόνο 4 χωρίς βελτιώση στο χρώμα του δέρματος.

Μια μελέτη του 1998 συνέκρινε την αποτελεσματικότητα της PUVA συν καλσιποτριόλη έναντι μόνο PUVA στη θεραπεία της λεύκης. Η μελέτη έδειξε ότι η προσθήκη της καλσιποτριόλης βελτίωσε το ποσοστό επιτυχίας της PUVA ενώ συντόμεψε τη διάρκεια της θεραπείας.

Γυροειδής αλωπεκία (τριχοφάγός)

Γυροειδής αλωπεκία: τι είναι ο τριχοφάγος;

Η γυροειδής αλωπεκία (στα αγγλικά alopecia areata), ή αλλιώς τριχοφάγος, είναι μια αυτοάνοση πάθηση του δέρματος που οδηγεί σε απώλεια τριχών κατά πλάκες. Αργότερα πιθανώς οι μικρές αυτές πλάκες ενώνονται με αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλων περιοχών χωρίς τρίχες που είναι πλέον εμφανείς.

Η πάθηση εμφανίζεται όταν κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος αναγνωρίζουν λανθασμένα τους θύλακες των τριχών ως ξένους και τους επιτίθενται. Αυτό οδηγεί σε ξαφνική απώλεια τριχών.

Η γυροειδής αλωπεκία μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε υπάρχουν τρίχες στο σώμα, στο τριχωτό του κεφαλιού, στις βλεφαρίδες, τα φρύδια, στο πρόσωπο και αλλού. Μπορεί να εξελίσσεται αργά και σταθερά ή εξαιρετικά γρήγορα. Κάποιες περιπτώσεις υποχωρούν μόνες τους, άλλες όχι.

Σπάνια μπορεί να καταλήξει σε καθολική απώλεια τριχών σε όλο το σώμα του ασθενούς, κατάσταση που ονομάζεται καθολική γυροειδής αλωπεκία (alopecia universalis). Το αν θα υπάρξει επανέκφυση των τριχών χωρίς θεραπεία και πόσο θα παραμείνουν αυτές οι τρίχες διαφέρει από ασθενή σε ασθενή και δεν μπορεί να προβλεφθεί.

Καθώς η γυροειδής αλωπεκία πρόκειται για αυτοάνοσο νόσημα του δέρματος, δεν υπάρχει σαφής θεραπεία που να στοχεύει στη μόνιμη λύση του προβλήματος.

Υπάρχουν όμως αρκετοί και αποτελεσματικοί τρόποι αντιμετώπισης που μπορεί να βοηθήσουν την ταχύτερη επανέκφυση των τριχών και να εμποδίσουν την εκ νέου απώλειά τους.

Ακόμα δίνεται μεγάλη έμφαση στην αντιμετώπιση του στρες που όπως σε όλα τα αυτοάνοσα νοσήματα φαίνεται πως παίζει σπουδαίο ρόλο.

Γυροειδής αλωπεκία: αντιμετώπιση

γυροειδής αλωπεκία θεραπεία

Για τη γυροειδή αλωπεκία θεραπεία με τη στενή έννοια του όρου δεν υπάρχει. Καθώς πρόκειται για αυτοάνοσο νόσημα το πρόβλημα πηγάζει από την λανθασμένη ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς. Έχουν ανακαλυφθεί αρκετά γονίδια ύποπτα για την εκδήλωσή της, οπότε θεραπεία μιας πιθανότατα πάθησης με γονιδιακό υπόβαθρό δεν υφίσταται με την υπάρχουσα μέχρι στιγμής γνώση.

Αντίθετα όσο αφορά στην αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας οι μέθοδοι που ακολουθούνται είναι αρκετές, άλλες με πτωχά και άλλες με εξαιρετικά αποτελέσματα. Οι περισσότεροι τρόποι αντιμετώπισης στοχεύουν στην παροδική ανοσοκαταστολή, είτε όλου του συστήματος είτε τοπικά του δέρματος που εμφανίζει τριχοφάγο.

Καθώς είναι μια πάθηση απρόβλεπτη, ο δερματολόγος μπορεί να χρειαστεί να δοκιμάσει αρκετές θεραπευτικές προσεγγίσεις μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη για τον ασθενή.

Γυρεοειδής αλωπεκία: φάρμακα

Τοπικά σκευάσματα

Πρόκειται για ουσίες που εφαρμόζονται τοπικά στο δέρμα:

  • Μινοξιδίλη: η μινοξιδίλη είναι φάρμακο εγκεκριμένο για την ανδρογεννετική αλωπεκία, εφαρμόζεται δύο φορές τη μέρα στο τριχωτό, τα φρύδια ή τα γένια. Είναι σχετικά ασφαλής, τα αποτελέσματα όμως δεν είναι σύμφωνα με την εμπειρία μας ικανοποιητικά. Μπορεί να χρειαστεί μέχρι και ένας χρόνος για να είναι ορατά και αξίζει μάλλον να χρησιμοποιηθεί μόνο σε περιορισμένης έκταση γυροειδή αλωπεκία.
  • Ανθραλίνη: πρόκειται για μια ουσία που ερεθίζει το δέρμα με στόχο την επανέκφυση τριχών. Τα αποτελέσματα είναι σχετικά ικανοποιητικά, πρόκειται όμως για αρκετά ερεθιστική ουσία.
  • Κορτιζονούχες κρέμες: για τη γυροειδή αλωπεκία η κορτιζόνη θεωρείται κλασική, δοκιμασμένη και αποτελεσματική θεραπεία. Η κορτιζόνη μπορεί να εφαρμοστεί τοπικά με κρέμες, αφρούς, λοσιόν και σαμπουάν στις περιοχές με τριχοφάγο. Η λογική χρήσης της κορτιζόνης στη γυροειδή αλωπεκία είναι να προκαλέσει ήπια, αναστρέψιμη ανοσοκαταστολή στις προσβεβλημένες θέσεις.
  • Τοπική ανοσοθεραπεία: είναι μια τεχνική κατά την οποία εφαρμόζονται χημικές ουσίες (όπως η diphencyprone) τοπικά στο δέρμα με στόχο να προκαλέσει μια έντονη αλλεργική αντίδραση. Η αντίδραση αυτή συνήθως προκαλεί επιτυχή επανέκφυση των τριχών, κάποιες φορές χρειάζεται όμως να συνεχιστεί ως συντήρηση για να διατηρηθούν τα αποτελέσματα.

Γυροειδής αλωπεκία – ενέσεις (κορτιζόνη, prp – βλαστοκυτταρα)

γυροειδής αλωπεκία θεραπεία

Πρόκειται για ενέσεις κορτιζόνης, συνήθως τριαμκινολόνης, που εφαρμόζονται στις πάσχουσες από τριχοφάγο περιοχές στο τριχωτό, τα φρύδια ή τα γένια. Χρησιμοποιείται πολύ λεπτή βελόνα και η κορτιζόνη εγχύεται επιφανειακά. Συνήθως επαναλαμβάνεται κάθε μήνα μέχρι να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Μια εναλλακτική θεραπεία που γίνεται με εξαιρετικά αποτελέσματα είναι το PRP (Plattelet rich plasma). Προηγείται αιμοληψία από τον ασθενή, το αίμα επεξεργάζεται και λαμβάνεται το πλάσμα αυτού, που είναι πλούσιο σε αυξητικούς παράγοντες. Κάποιες φορές αναφέρεται ως “θεραπεία γυροειδούς αλωπεκίας με βλαστοκύτταρα”. Στην πραγματικότητα όπως αναφέρθηκε πρόκειται για αυξητικούς παράγοντες του αίματος που στοχεύουν στα βλαστοκύτταρα του τριχικού θύλακα. Παρόλα αυτά είναι μια θεραπεία με εντυπωσιακά αποτελέσματα, χωρίς τις ανεπιθύμητες ενέργειες της κορτιζόνης και κερδίζει συνεχώς έδαφος.

Μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία στηρίζεται στους JAK αναστολείς (JAK inhibitors: ruxolitinib, baricitinib and tofacitinib). Πρόκειται για θεραπευτικούς παράγοντες που σχεδιάστηκαν για τη θεραπεία άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η ψωρίαση, φαίνεται όμως ότι έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα και για την αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας.

Συστηματικές θεραπείες με χάπια

  • Κορτιζόνη: και εδώ η κορτιζόνη παίζει κυρίαρχο ρόλο στη θεραπεία της γυροειδούς αλωπεκίας. Χρησιμοποιείται σε εκτεταμένες και επιθετικές μορφής τριχοφάγου. Δίνεται σε μορφή χαπιών απαιτεί όμως μεγάλες συνήθως δόσεις και χρειάζεται προσοχή από τον δερματολόγο ώστε να αποφευχθούν πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες αυτής.
  • Ανοσοκαταστασλτικά: όπως η μεθοτρεξάτη και η κυκλοσπορίνη αποτελούν επίσης κλασικά φάρμακα που έχουν δοκιμαστεί για τη θεραπεία της γυροειδούς με πολύ καλά αποτελέσματα. Λόγω πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών όπως η υπέρταση, ηπατοτοξικότητα, νεφροτοξικότητα και εμφάνισης κακοηθειών αποφεύγεται η μακροχρόνια χρήση τους.

Φωτοθεραπεία

Η φωτοθεραπεία χρησιμοποιείται περιστασιακά για την αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας με καλά αποτελέσματα. Πρόκειται για φωτοθεραπεία PUVA, χρησιμοποιείται δηλαδή το ψωραλένιο, μια ουσία που προκαλεί φωτοευαισθησία είτε σε χάπι είτε σε κρέμα και έπειτα η περιοχή ακτινοβολείται με UVA. Και εδώ αποφεύγεται η μακροχρόνια εφαρμογή λόγω αυξημένου κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος.

Γυροειδής αλωπεκία – φυσική θεραπεία

Καθώς ο τριχοφάγος είναι μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση πολλοί ασθενείς αναζητούν εναλλακτικές θεραπείες χωρίς φάρμακα. Παρά το ότι ελάχιστες από αυτές υποστηρίζονται από ιατρικές έρευνες, όσο δεν βλάπτουν δεν υπάρχει λόγος να αποτραπεί ο ασθενής από το να τις δοκιμάσει.

Κάποιοι ασθενείς αναφέρουν θετικά αποτελέσματα όσο αφορά στη γυροειδή αλωπεκία από τα αιθέρια έλαια. Η αρωματοθεραπεία πιθανώς να μειώνει το στρες που είναι γνωστός εκλυτικός παράγοντας της νόσου. Τα έλαια που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι το tea tree, το δεντρολίβανο, η λεβάντα, η μέντα, η καρύδα, το καστορέλαιο και το jojoba oil.

Μια άλλη εναλλακτική θεραπεία αποτελεί ο βελονισμός και το microneedling που προκαλεί μικροτραυματισμό στην περιοχή της βλάβης.

Τα προβιοτικά φαίνεται ότι βοηθούν στην αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας, καθώς όλο και περισσότερες έρευνες υποστηρίζουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εντέρου και δέρματος μέσω νευρώνων σε αυτό. Τα προβιοτικά κερδίζουν έδαφος στη βιβλιογραφία όσο αφορά στην αντιμετώπιση αυτοάνοσων παθήσεων του δέρματος όπως η γυροειδής αλωπεκία, η ψωρίαση και η λεύκη.

Η θεραπεία με low-level laser (LLLT) χρησιμοποιεί τα λεγόμενα soft lasers για την πρόκληση είτε ερεθισμού στο δέρμα με τρόπο παρόμοιο με τις τοπικές ερεθιστικές θεραπείες είτε ως ήπια αντιφλεγμονώδη.

Διάφορα βότανα έχουν χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της γυροειδούς αλωπεκίας. Μεταξύ αυτών το ginseng, το πράσινο τσάι, ο ιβίσκος και η σερενόα (saw palmetto). Ακόμα σε κάποιες χώρες χρησιμοποιείται το κρεμμύδι ή και το σκόρδο τοπικά στις πάσχουσα θέση με σκοπό την πρόκληση ερεθισμού.


Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο ψευδάργυρος και η βιοτίνη δρα θετικά.


Γενικά δεν υπάρχουν αξιόπιστες έρευνες που να υποστηρίζουν την αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας με βότανα και έτσι η αποτελεσματικότητά τους αμφισβητείται.

Γυροειδής αλωπεκία και διατροφή

Δεν υπάρχει σαφής εικόνα ως προς το αν η διατροφή παίζει ρόλο στην εμφάνιση ή αντίθετα στην αντιμετώπιση της γυροειδούς αλωπεκίας. Παρόλα αυτά υπάρχουν αρκετές έρευνες που δείχνουν βελτίωση πολλών αυτοάνοσων νοσημάτων από την λεγόμενη “αντιφλεγμονώδη δίαιτα ή αντιφλεγμονώδη διατροφή” αλλιώς γνωστή ως πρωτόκολλο διατροφής αυτοάνοσων (“autoimmune protocol”). Πρόκειται για μια δίαιτα σχετικά περιοριστική, χαμηλή σε υδατάνθρακες, που δίνει έμφαση κυρίως στην κατανάλωση λαχανικών και κάποιων κρεάτων.

Η αποτελεσματικότητα της κάθε θεραπείας διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Σε κάποιους ασθενείς παρατηρείται αυτόματη επανέκφυση των τριχών μετά από καιρό. Άλλοι δυσκολεύονται περισσότερο ακόμα και με τις πιο επιθετικές θεραπείες.
Πιθανώς να χρειαστεί να δοκιμάσετε περισσότερες από μια θεραπείες με τον δερματολόγο σας πριν δείτε βελτίωση.

Γυροειδής αλωπεκία: αίτια

Ο τριχοφάγος είναι μια αυτοάνοση πάθηση του δέρματος.

Εκδηλώνεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς λανθασμένα στοχεύει δικά του κύτταρα και τους επιτίθεται ως ξένα. Στη περίπτωση της γυροειδούς αλωπεκίας το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιείται εναντίον του τριχικού θύλακα και τον καταστρέφει. Το παραπάνω οδηγεί σε απώλεια των τριχών στις θέσεις αυτές.

Οι ακριβείς αιτίες που συμβαίνει το παραπάνω είναι άγνωστες. Πολλοί από τους ασθενείς που εμφανίζουν γυροειδή αλωπεκία πάσχουν και από άλλα αυτοάνοσα νοσήματα όπως ο διαβήτης τύπου 1 και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Αυτό πιστεύεται ότι οφείλεται σε κοινό γενετικό υπόβαθρο των παθήσεων αυτών.

Γυροειδής αλωπεκία και θυρεοειδής

Η σχέση γυροειδούς αλωπεκίας και θυρεοειδούς είναι υπό εξέταση. Πολλοί από τους ασθενείς με τριχοφάγο εμφανίζουν παράλληλα αυτοάνοσες παθήσεις του θυρεοειδούς, όπως η νόσος Hashimoto. Πρόκειται για μια αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα κύτταρα του θυρεοειδούς αδένα.
Δεν γνωρίζουμε με ποιον τρόπο αυτές οι δύο παθήσεις συνδέονται, πιθανώς και πάλι μέσω κοινού γονιδιακού υπόβαθρου.
Η σωστή ρύθμιση του θυρεοειδούς σίγουρα επιδρά θετικά στην ορθή λειτουργία όλου του οργανισμού και άρα στη μείωση της συστηματικής φλεγμονής που πιθανώς τροφοδοτεί τη γυροειδή αλωπεκία.

Όμως δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι η γυροειδής αλωπεκία εμφανίστηκε λόγω αρύθμιστου θυρεοειδούς ή λόγω της αυτοάνοσης πάθησης αυτού. Αντίστοιχα το να ρυθμίσουμε τον θυρεοειδή δε σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι αυτόματα θα υποχωρήσει και η γυροειδής αλωπεκία.

Γυροειδής αλωπεκία και άγχος / στρες

Έχει πλέον αποδειχθεί ότι το άγχος και το στρες επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω των ορμονών που εκλύονται. Δυο από τις ορμόνες που παίζουν καθοριστικό ρόλο φαίνεται ότι είναι η κορτιζόλη και η νοραδρεναλίνη.

Εκτός από την επίδραση του άγχους και του στρες στο ανοσοποιητικό μας σύστημα φαίνεται ακόμα ότι προκαλεί αγγειοσύσπαση μειώνοντας την αιμάτωση του τριχωτού που επιδεινώνει την τριχόπτωση.

Συμπτώματα

Το βασικό σύμπτωμα της γυροειδούς αλωπεκίας είναι η απώλεια τριχών. Οι τρίχες πέφτουν συνήθως δημιουργώντας μικρά κενά στην περιοχή που προσβάλλεται. Τα κενά αυτά συνήθως έχουν διάμετρο λίγων εκατοστών και παραμένουν έτσι ή ενώνονται μεταξύ τους δημιουργώντας μεγαλύτερες πλάκες. Συνήθως ο ασθενής δεν αισθάνεται κάποιο σύμπτωμα, ενώ σπανιότερα υπάρχει κνησμός (φαγούρα) που πιθανώς να υποδηλώνει ενεργή νόσο-επέκταση.

Μπορεί να παρατηρήσετε απώλεια αρκετών τριχών (τούφες) στο μπάνιο ή στο μαξιλάρι. Περιοχές στο πίσω μέρος του κεφαλιού μπορεί να μην γίνουν αρχικά ορατές από τον ασθενή και εντοπίζονται από τον κομμωτή/κομμώτρια ή από το οικογενειακό περιβάλλον.

Γυροειδής αλωπεκία στους άντρες

Η πάθηση μπορεί να προσβάλει και τα δύο φύλα, η απώλεια τριχών όμως φαίνεται ότι είναι εντονότερη στους άντρες. Σε αντίθεση με την κλασική ανδρογενετική αλωπεκία όπου η απώλεια των τριχών είναι διάχυτη με λέπτυνση και χνουδοποίση των τριχών, στη γυροειδή αλωπεκία δημιουργούνται σαφώς αφοριζόμενα κενά, τελείως ελύθερα τριχών.

Γυροειδής αλωπεκία στα γένια

γυροειδής αλωπεκία γένια

Τα γένια είναι από τις συχνές θέσεις εμφάνισης γυροειδούς αλωπεκίας στους άντρες. Εμφανίζεται ως κενές από γένια περιοχές στο πρόσωπο που ίσως ενωθούν σε μεγαλύτερες πλάκες.

γυροειδής αλωπεκία στα γενια θεραπεια

Η θεραπεία της γυροειδούς αλωπεκίας στα γένια δεν διαφέρει από τις υπόλοιπες περιοχές του σώματος. Επιλέγονται και πάλι τοπικές ή συστηματικές θεραπείες όπως αναλύθηκε παραπάνω.

Αντίστοιχα με τα γένια μπορεί να προσβάλει κάθε περιοχή με τρίχες, όπως οι βλεφαρίδες, τα φρύδια και αλλού. Σπάνια επεκτείνεται σε όλο το σώμα, οπότε και ονομάζεται καθολική γυροειδής αλωπεκία (alopecia totalis: απώλεια τριχών σε όλο το κεφάλι, alopecia universalis: απώλεια τριχών σε όλο το σώμα).

Γυροειδής αλωπεκία στις γυναίκες

Παρατηρείται ότι οι γυναίκες νοσούν από γυροειδή αλωπεκία συχνότερα από ότι οι άντρες, αν και με ελαφρώς ηπιότερα συμπτώματα. Επηρεάζεται το τριχωτό του κεφαλιού, τα βλέφαρα και τα φρύδια. Σε αντίθεση με την αλωπεκία γυναικείου τύπου (female-pattern hair loss) όπου η αραίωση είναι διάχυτη, η γυροειδής αλωπεκία στις γυναίκες εμφανίζεται με μικρές πλάκες τελείως κενές από τρίχες. Η πορεία της πάθησης είναι απρόβλεπτη, μπορεί να υπάρχει σταθερότητα, ραγδαία επιδείνωση ή αυτόματη υποχώρηση.

Γυροειδής αλωπεκία στα παιδιά

Όπως οι ενήλικες έτσι και τα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν γυροειδή αλωπεκία. Στην πραγματικότητα οι περισσότεροι ασθενείς που εμφανίζουν την νόσο είναι κάτω των 30 ετών.

Παρά το ότι υπάρχουν ενδείξεις κληρονομικότητας, δεν σημαίνει ότι ο γονιός που πάσχει ή έπασχε από γυροειδή αλωπεκία θα το κληρονομήσει σίγουρα στα παιδιά του. Αντίστοιχα δεν είναι απαραίτητο ένα παιδί που εμφανίζει την πάθηση να έχει γονιό που πάσχει από αυτήν.

Επιπροσθέτως της γυροειδούς αλωπεκίας, τα παιδιά μπορεί να εμφανίζουν προβλήματα στα νύχια.

Έρευνες (National Alopecia Areata Foundation) έδειξαν ότι παιδιά κάτω των 5 ετών δεν επηρεάζονται ψυχολογικά σημαντικά από την πάθηση, μετά τα 5 έτη όμως βιώνουν την νόσο αρκετά τραυματικά καθώς το παιδί αντιλαμβάνεται σταδιακά τη διαφορετικότητά του.

Μορφές γυροειδούς αλωπεκίας

  • Κλασική γυροειδής αλωπεκία: νομισματοειδείς βλάβες κενές από τρίχες στο κεφάλι ή το σώμα.
  • Ολική γυροειδής αλωπεκία: απώλεια τριχών σε όλο το κεφάλι
  • Καθολική γυροειδής αλωπεκία: απώλεια τριχών σε όλο το σώμα
  • Διάχυτη γυροειδής αλωπεκία: σπάνια μορφή που μοιάζει με την ανδρογενετική και την γυναικείου τύπου αλωπεκία. Η διάγνωσή της απαιτεί έμπειρο και εξειδικευμένο δερματολόγο.
  • Οφίαση: απώλεια τριχών σε στο πίσω και πλαϊνό μέρος του κεφαλιού που σχηματίζει κενή περιοχή που μοιάζει σε εικόνα με φίδι.

Γυροειδής αλωπεκία πρόγνωση

Η πρόγνωση της γυροειδούς αλωπεκίας διαφέρει από ασθενή σε ασθενή καθώς είναι μια εξαιρετικά απρόβλεπτη νόσος. Όπως και κάθε αυτοάνοση νόσος εμφανίζει εξάρσεις και υφέσεις. Μπορεί η συγκεκριμένη έξαρση να πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό και η νόσος να μην ξαναεμφανιστεί ποτέ μπορεί όμως και να ταλαιπωρεί τον ασθενή για αρκετό καιρό.

Το ίδιο ισχύει και για την αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών μεθόδων. Μπορεί ένας ασθενής να ανταποκριθεί άμεσα με εξαιρετικά αποτελέσματα και άλλος να χρειαστεί πιο επιθετικές θεραπείες.

Γυροειδής αλωπεκία – υποτροπή

Ανάλογα με την πρόγνωση της νόσου είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί αν και πότε θα εμφανίζει ο κάθε ασθενής υποτροπή.

Αρνητικοί παράγοντες είναι οι εξής:

  • νεαρή ηλικία – εμφάνιση σε παιδί
  • εκτεταμένη και γρήγορη απώλεια τριχών
  • βλάβες στα νύχια
  • θετικό οικογενειακό ιστορικό
  • συνύπαρξη με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα

Γυρεοειδής αλωπεκία διάγνωση

Η διάγνωση της γυροειδούς αλωπεκίας είναι συνήθως κλινική από τον δερματολόγο. Εξετάζεται το δέρμα μακροσκοπικά, ενώ πιο εξειδικευμένες εξετάσεις μπορεί να απαιτηθούν.

εξετάσεις

  • Τριχοσκόπηση: μικροσκοπική εξέταση των τριχών με ειδική κάμερα
  • Δερματοσκόπηση: εξέταση του τριχωτού με ψηφιακό ή αναλογικό δερματοσκόπιο
  • Τριχοριζόγραμμα: ανάλυση στατιστικών στοιχείων των προβληματικών περιοχών ώστε να αξιολογηθεί αντικειμενικά η κατάσταση και η αποτελεσματικότητα της θεραπείας
  • Εξέταση DNA / Trichotest: ανάλυση του γονιδιώματος του ασθενούς ώστε να αποκαλυφθεί πιθανή γενετική προδιάθεση
  • Εξετάσεις αίματος: για αποκλεισμό άλλων νοσημάτων όπως πχ. αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα κ.α.. Οι πιο συνήθεις είναι οι παρακάτω:
    • CRP
    • ΤΚΕ
    • ΑΝΑ
    • τεστοστερόνη
    • FSH, LH
    • TSH, fT3, fT4, Anti-TPO, Anti-TG κ.α.
  • Βιοψία δέρματος: χρειάζεται σπανιότερα για διαφοροδιάγνωση άλλων αλωπεκιών όπως πχ. θυλακικού λειχήνα ή μυκητιάσεων
  • Καλλιέργεια τριχών: όταν υπάρχει υποψία μυκητίασης

Διατροφή

Φαίνεται ότι μια διατροφή πλούσια σε ζάχαρη, επεξεργασμένους υδατάνθρακες και αλκοόλ αυξάνει τη λεγόμενη συστηματική φλεγμονή στο σώμα και καλό είναι να αποφεύγεται.

Κάποιοι ιατροί συστήνουν την διατροφή αυτοάνοσων (autoimmune protocol). Υποστηρίζεται ότι μειώνει την ανοσιακή απάντηση του οργανισμού οδηγώντας σε σπανιότερες υποτροπές. Αποτελείται κυρίως από συγκεκριμένα φρούτα και λαχανικά, ξηρούς καρπούς και κάποια ήδη κρέατος.

Οι περισσότεροι ιατροί πάντως συμφωνούν ότι μια ισορροπημένη διατροφή που δεν αποκλείει μεγάλες ομάδες τροφών και στηρίζεται σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και καλής ποιότητας κρέας και ψάρι είναι ωφέλιμη για την καλή λειτουργία όλου του οργανισμού και όχι μόνο για τον περιορισμό της φλεγμονής.

Ψωρίαση – Θεραπεία

Ψωρίαση – θεραπεία και αντιμετώπιση


Η θεραπεία της ψωρίασης είναι πολυδιάστατη. Καθώς η ψωρίαση αποτελεί ένα χρόνιο αυτοάνοσο νόσημα του δέρματος, στην πραγματικότητα δεν αναφερόμαστε σε μόνιμη θεραπεία της πάθησης όσο σε αντιμετώπιση των συμπτωμάτων αυτής.

Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι: καλλυντικά, τοπικά φάρμακα (κρέμες), ανοσοκατασταλτικά από με τη μορφή χαπιών ή ένεσης και υπεριώδης ακτινοβολία.

Παρά την πληθώρα των θεραπευτικών επιλογών η αντιμετώπιση της ψωρίασης μπορεί να αποδειχθεί μια μεγάλη πρόκληση για τον ασθενή και τον δερματολόγο. Απαιτεί ιατρό με εμπειρία στην πάθηση και εξατομικευμένη προσέγγιση για τον κάθε ασθενή.

Η θεραπεία της ψωρίασης εξαρτάται από τον τύπο, τις θέσεις που προσβάλλονται και τη βαρύτητα της νόσου. Συνήθως δοκιμάζονται απλές τοπικές θεραπείες με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες και αν αποδειχθούν αναποτελεσματικές στον έλεγχο της νόσου ο τρόπος αντιμετώπισης κλιμακώνεται.

Ο κάθε ασθενής απαντά διαφορετικά στις θεραπευτικές μεθόδους που θα δοκιμαστούν. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη θεραπεία ή συνδυασμός θεραπειών για τον καθένα.

Ψωρίαση: θεραπεία με φυσικό τρόπο

Η θεραπεία ψωρίασης με φυσικό τρόπο, δηλαδή χωρίς φαρμακευτικά προϊόντα μπορεί να είναι μια επιλογή για τις ήπιες μορφές της νόσου. Στοχεύουν στην μείωση του κνησμού, της ξηρότητας και της απολέπισης των πλακών.

Προϊόντα περιποίησης – καλλυντικά για την ψωρίαση

ψωρίαση θεραπείες

Συνηθίστε να κάνετε μπάνιο καθημερινά και να ενυδατώνετε το δέρμα σας με κατάλληλα προϊόντα ώστε να μειώσετε την απολέπιση και τον κνησμό.

Αποφύγετε το καυτό νερό που προάγει τη φλεγμονή στο δέρμα.
Περιορίστε το μπάνιο σε 5-10 λεπτά, διατηρώντας το νερό χλιαρό, χρησιμοποιείστε μαλακά προϊόντα περιποίησης και αποφύγετε το τρίψιμο με σφουγγάρι.

Μετά το μπάνιο αποφύγετε το έντονο τρίψιμο με την πετσέτα και ενυδατώστε αμέσως με μια ουδέτερη κρέμα σώματος. Για πιο αποτελεσματική ενυδάτωση μπορείτε να καλύψετε την προσβεβλημένες περιοχές με πλαστικά γάντια ή ζελατίνα φαγητού μετά την ενυδατική κρέμα για κάποιες ώρες.

Ψωρίαση θεραπεία της φαγούρας (κνησμός)

Ο κνησμός (φαγούρα) στην ψωρίαση αποτελεί ένα από τα κύρια προβλήματα. Μπορεί με τη σειρά του να προκαλέσει φλεγμονή στο δέρμα και να οδηγήσει σε φαύλο κύκλο.

Ένας τρόπος αντιμετώπισης του κνησμού της ψωρίασης είναι η εφαρμογή δροσερών κομπρεσών με νερό ή γαλάκτωμα σώματος που έχει διατηρηθεί στο ψυγείο για 15-20 λεπτά.

Ένας συχνά χρησιμοποιούμενος τρόπος ανακούφισης είναι το μπάνιο με βρώμη ή νισεστέ.

Αποφύγετε τον τραυματισμό του δέρματος

Σχεδόν κάθε τραύμα μπορεί να προκαλέσει έξαρση της νόσου, λόγω του φαινομένου Koebner.

Αποφύγετε τα παρακάτω:

  • ξύσιμο του δέρματος
  • στενά ρούχα, ζώνες κλπ.
  • ηλιακό έγκαυμα
  • τσιμπήματα εντόμων
  • εκδήλωση δερματικών αλλεργιών
  • τατουάζ

Τοπικές θεραπείες ψωρίασης

Τα τοπικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ψωρίασης περιλαμβάνουν:

  • Αλοιφές: παχιές σε υφή και συνήθως με ισχυρή δράση
  • Κρέμες: ιδανικές για το πρόσωπο, μασχάλες και γεννητικά όργανα
  • Έλαια: για το σώμα ή το κεφάλι
  • Τζελ και αφροί: εύκολα στην εφαρμογή ιδανικά για το κεφάλι και περιοχές με τρίχες
  • Σπρέι: συνήθως με ισχυρή δράση

Ψωρίαση – Θεραπεία με κρέμες

Ψωρίαση – Θεραπεία με Κρέμες κορτιζόνης

Τα τοπικά κορτικοστεροειδή χρησιμοποιούνται κατά κόρον για την αντιμετώπιση της φλεγμονής, της απολέπισης και του κνησμού. Υπάρχουν διαφορετικής ισχύος κρέμες κορτιζόνης.

Ο θεράποντας δερματολόγος θα συστήσει την κατάλληλη κρέμα ανάλογα με την θέση και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων.

Απαιτείται προσοχή καθώς η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών μπορεί να προκαλέσει λέπτυνση του δέρματος, ανεπιθύμητη τριχοφυΐα και “εθισμό” του δέρματος σε αυτά. Σπανιότερα εμφανίζονται ευρυαγγείες, ροδόχρους νόσος και ακμή από στεροειδή. Ακόμα συχνή εφαρμογή κορτιζονούχων κρεμών κοντά στα μάτια έχει συνδεθεί με εμφάνιση γλαυκώματος και καταράκτη.

Κρέμες και σαμπουάν με σαλικυλικό οξύ

Το σαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη) χρησιμοποιείται σε κρέμες, σαμπουάν, σαπούνια και λοσιόν για την ψωρίαση. Αφαιρούν τα υπερκερατωσικά λέπια των πλακών, βοηθώντας τις υπόλοιπες τοπικές θεραπείες να διεισδύσουν στο προσβεβλημένο δέρμα.

Ψωρίαση – θεραπεία με πίσσα

Η πίσσα χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την αντιμετώπιση της ψωρίασης. Μειώνει τη φλεγμονή και επιβραδύνει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων την επιδερμίδας. Για να γίνουν ορατά τα αποτελέσματα συνήθως απαιτούνται 2 μήνες.

Οι ανεπιθύμητες της πίσσας είναι ήπιος ερεθισμός και ερύθημα. Βρίσκεται σε κρέμες, λοσιόν και σαμπουάν.

Συνήθως προτείνεται να παραμείνει στο δέρμα για 1-2 ώρες και μετά να ξεπλυθεί.

Στα αρνητικά της είναι ότι η πίσσα έχει δυσάρεστη οσμή και λερώνει τα ρούχα.

Φαρμακευτικά σαμπουάν για την ψωρίαση

Η ψωρίαση τριχωτού μπορεί να είναι δύσκολη στην θεραπεία καθώς η περιοχή καλύπτεται από τρίχες. Φαρμακευτικά σαμπουάν που περιέχουν σαλικυλικό οξύ ή πίσσα χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν την τοπική ή συστηματική θεραπεία.

Τα σαμπουάν για την ψωρίαση πρέπει να παραμείνουν στο τριχωτό για 5-10 λεπτά και να ξεπλυθούν ενώ παράλληλα να χρησιμοποιηθεί μια μαλακή χτένα για να απομακρυνθούν τα λέπια από το κεφάλι.

Ανάλογα της Βιταμίνης D – καλσιποτριόλη

Τα παράγωγα της βιταμίνης D όταν χρησιμοποιούνται τοπικά για τη θεραπεία της ψωρίασης μειώνουν τον ρυθμό πολλαπλασιασμού των κυττάρων της επιδερμίδας. Χρειάζονται περίπου 6 εβδομάδες για να δουλέψουν, έτσι δεν έχουν τόσο γρήγορα δράση όσο οι κρέμες κορτιζόνης, αλλά δεν έχουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες των κρεμών αυτών.

Η καλσιποτριόλη (Dovonex, Cipocal κ.α.) είναι από τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα τοπικά σκευάσματα και κυκλοφορούν σε κρέμες ή λοσιόν για το τριχωτό. Μπορεί να συνδυαστεί με κορτικοστεροειδές (Dovobet, Enstilar, Xamiol κ.α.)

Αναστολείς καλσινευρίνης

Πρόκειται για τοπικά ανοσοτροποποιητικά. Κυκλοφορεί η Protopic (tacrolimus) και η Elidel (pimecrolimus). Μπλοκάρουν ένα χημικό στοιχείο που συμμετέχει στη φλεγμονώδη απάντηση. Μπορεί να εφαρμοστούν και στο πρόσωπο και στα γεννητικά όργανα με ασφάλεια.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν επίσης έγκριση για τη θεραπεία της ψωρίασης.

Πιθανές ανεπιθύμητες περιλαμβάνουν αίσθημα καύσου, ερυθρότητα, ευαισθησία στη ζέστη ή στο κρύο και σπάνια θυλακίτιδα.

Υπήρξε στο παρελθόν ένας προβληματισμός σχετικά με τη σύνδεση των παραπάνω σκευασμάτων με καρκίνο του δέρματος και λέμφωμα, όμως οι περισσότερες Ενώσεις Δερματολόγων αποφάνθηκαν ότι δεν υπάρχει τέτοια σύνδεση.

Τοπικά ρετινοειδή

Τα ρετινοειδή (Airol), είναι παράγωγα της βιταμίνης Α και μειώνουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας επιδρώντας στη σύνθεση DNA τους.

Η ταζαροτένη, ένα ρετινοειδές που χρησιμοποιούνταν κατά κόρον για τη θεραπεία της ψωρίασης δεν κυκλοφορεί πλέον στην Ελλάδα.

Ψωρίαση – θεραπεία με Ανθραλίνη

Η ανθραλίνη θεωρούταν η βασική θεραπεία της ψωρίασης το 1900, χρησιμοποιείται ακόμα όμως σε κάποιες κλινικές σε δύσκολες περιπτώσεις.

Δρα μειώνοντας τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας. Στο εξωτερικό κυκλοφορούν νεότερες μορφές ανθραλίνης με πιο ήπιο και ελεγχόμενο αποτέλεσμα.

Ψωρίαση – θεραπεία με χάπια και ενέσιμα (συστηματική θεραπεία)

Η συστηματική θεραπεία της ψωρίασης γίνεται με χάπια ή ενέσιμα που εφαρμόζονται ενδοφλέβια ή υποδόρια. Χρησιμοποιούνται όταν οι τοπικές θεραπείες δεν μπορούν να πετύχουν έλεγχο των συμπτωμάτων.

Αντιισταμινικά

Χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά με άλλες θεραπείες για να απαλύνουν το αίσθημα κνησμού.

Μεθοτρεξάτη και κυκλοσπορίνη

Αποτελούν τα πιο κλασικά φάρμακα για τη θεραπεία της ψωρίασης. Δρουν ανοσοκατασταλτικά και μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν πρώτης γραμμής θεραπεία για την μέτρια και σοβαρή ψωρίαση.

Η μεθοτρεξάτη χορηγείται είτε σε μορφή χαπιών είτε σε υποδόριες ενέσεις και συνδυάζεται με φολικό οξύ. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές της περιλαμβάνουν ηπατοτοξικότητα, καρδιοτοξικότητα, προβλήματα στην παραγωγή στοιχείων του αίματος κ.α..

Η κυκλοσπορίνη χρησιμοποιείται κυρίως ως ανοσοκατασταλτικό μετά από μεταμοσχεύσεις οργάνων. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν υπέρταση, ηπατοτοξικότητα, νεφροτοξικότητα κ.α..

Και για τις δυο θεραπείες απαιτείται συχνός κλινικός και εργαστηριακός έλεγχος.

Ρετινοειδή

Περιστασιακά για την μέτρια και σοβαρή ψωρίαση συνταγογραφούνται ρετινοειδή, παράγωγα δηλαδή της βιταμίνης Α. Συχνότερα χρησιμοποιείται η ακιτρετίνη (Neotigason).
Χρησιμοποιείται για την ψωρίαση ονύχων και την ερυθροδερμική ψωρίαση. Χορηγούνται επίσης σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν τα νεότερα βιολογικά φάρμακα ή μεθοτρεξάτη.

Όπως και όλα τα φάρμακα, έχει ανεπιθύμητες με συχνότερες την εμβρυοτοξικότητα (απαγορεύεται η λήψη όταν υπάρχει επιθυμία κύησης), προκαλεί ξηρότητα στο δέρμα και τα χείλη και απαιτεί και αυτό συχνό εργαστηριακό έλεγχο.

Ψωρίαση – Θεραπεία με Βιολογικά φάρμακα

Τα βιολογικά φάρμακα παράγονται από ζώντες οργανισμούς μέσω καλλιεργειών στο εργαστήριο. Αντί να προκαλέσουν πλήρη ανοσοκαταστολή, καταστέλλουν επιλεκτικά το τμήμα του ανοσοποιητικού που συνδέεται με την ψωρίαση. Συγκεκριμένα στοχεύουν τα sT-cells ή συγκεκριμένες κυτοκίνες (TNF-alpha, ιντερλευκίνη 17-A, 12 και 23).

Υπάρχουν πολλά είδη βιολογικών φαρμάκων για τη θεραπεία της ψωρίαση, τα περισσότερα χορηγούνται μέσω ένεσης. Θεωρούνται ασφαλή, με πιθανές ανεπιθύμητες πόνο στο σημείο ένεσης, αδυναμία, εξάνθημα και προβλήματα με το γαστρεντερικό.

Συνήθως χρειάζονται τρεις με τέσσερις μήνες για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Κάποια βιολογικά προκαλούν παροδικά κατά το πρώτο τρίμηνο ήπια επιδείνωση των συμπτωμάτων της ψωρίασης.

Κάποια από τα γνωστότερα βιολογικά φάρμακα για τη θεραπεία της ψωρίασης είναι τα παρακάτω:

  • Infliximab (Remicade®)
  • Etanercept (Enbrel®)
  • Adalimumab (Humira®)
  • Ustekinumab (Stelara®)
  • Secukinumab (Cosentyx®)
  • Ixekizumab (Taltz®)
  • Brodalumab (Siliq®)
  • Guselkumab (Tremfya®)
  • Tildrakizumab (ILUMYA®)
  • Risankizumab (Skyrizi®)
  • Apremilast (Otezla®)

Φωτοθεραπεία για τη θεραπεία της ψωρίασης

φωτοθεραπεία

Η φωτοθεραπεία έχει αποδεδειγμένα ανοσοκατασταλτική και αντιφλεγμονώδη δράση όσο αφορά στην ψωρίαση. Χρησιμοποιείται είτε η υπεριώδης ακτινοβολία Β είτε η Α.

Φωτοθεραπεία με UVB

Χρησιμοποιείται είτε η ευρέως φάσματος UVB (BB-UVB) είτε η στενού φάσματος UVB (NB-UVB). Και οι δύο μπορεί να συνδυαστούν με σκευάσματα πίσσας που αυξάνουν την φωτοευαισθησία του δέρματος. Αυτού του είδους η θεραπεία ονομάζεται Goeckerman.

Φωτοθεραπεία με Ψωραλένιο και UVA (PUVA)

Αρχικά εφαρμόζεται στο δέρμα ένας ευαισθητοποιητής (εναλλακτικά δίνεται σε χάπι), το ψωραλένιο και στη συνέχεια ακτινοβολείται με UVA ακτινοβολία.

Excimer laser

Πρακτικά πρόκειται για laser για την ψωρίαση που εκπέμπει ακτινοβολία UVB. Χρησιμοποιείται συνήθως για μικρή έκταση δέρματος όπως οι αγκώνες και τα γόνατα.

Συνήθως εφαρμόζονται πρωτόκολλα φωτοθεραπείας πχ. τρεις με πέντε φορές τη βδομάδα και συντήρηση αρκετά πιο σπάνια. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι το έγκαυμα, κνησμός και ερυθρότητα. Η σημαντικότερη πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι ο καρκίνος του δέρματος που έχει συνδεθεί με μακροχρόνια εφαρμογή κυρίως της PUVA.

Η φωτοθεραπεία δεν ενδείκνυται για ανοσοκατεσταλμένα άτομα, για ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν φωτοευαισθησία, για άτομα με ιστορικό καρκίνου δέρματος, λύκο, ή άλλες παθήσεις που προκαλούν φωτοευαισθησία όπως η πορφυρία.

Εναλλακτική και φυτική θεραπεία ψωρίασης

Συχνά κάποιοι ασθενείς στρέφονται συμπληρωματικά με την κλασική θεραπεία σε εναλλακτικές μεθόδους με βιταμίνες, βότανα κα.. Κάποιες από αυτές φάνηκε από κλινικές μελέτες ότι έχουν θετική επίδραση για την ψωρίαση και είναι οι παρακάτω:

Καψαϊκίνη

Η καψαϊκίνη προέρχεται από τις καυτερές πιπεριές τσίλι. Μπλοκάρει τη μεταβίβαση του αισθήματος πόνου όταν εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα. Μπορεί να βοηθήσει στο αίσθημα καύσου αλλά πρέπει να εφαρμόζεται σε άθικτο δέρμα (χωρίς πληγές).

Βιοτίνη

Η βιοτίνη είναι μια βιταμίνη Β που φαίνεται ότι βοηθά στην ψωρίαση ονύχων βοηθώντας την φυσιολογική ανάπτυξη των νυχιών όταν συνδυάζεται με άλλες θεραπείες. Συστήνεται χορήγηση 2,500 mcg τη μέρα για τουλάχιστον τρεις με έξι μήνες.

Βιταμίνη D

Αρκετές έρευνες έχουν αναδείξει τη θετική επίδραση της βιταμίνης D στην ψωρίαση.

Ψωρίαση και διαχείριση του στρες

Το στρες είναι από τους συχνότερους εκλυτικούς παράγοντες της ψωρίασης.

Τεχνικές διαχείρισής του που πιθανώς να βελτιώσουν τα συμπτώματα της ψωρίασης είναι:

  • Διαλογισμός
  • Ασκήσεις αναπνοών
  • Yoga
  • Progressive muscle relaxation (PMR)
  • Ψυχοθεραπεία, ψυχανάλυση

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Πηγή: verywellhealth

Ζώντας με την ψωρίαση

Η ψωρίαση είναι μια χρόνια αυτοάνοση δερματοπάθεια. Ακόμα και με άριστη φροντίδα μπορεί κατά περιόδους να παρουσιάσει έξαρση και να επηρεάσει την καθημερινότητα του ασθενούς.

Αυτό μπορεί να είναι κουραστικό και εκνευριστικό.
Υπάρχουν μικρές συμβουλές που βοηθούν τους ασθενείς ώστε να έχουν όσο το δυνατόν σπανιότερες εξάρσεις.

Ψυχολογικές επιπτώσεις της ψωρίασης

Ασθενείς με ψωρίαση συχνά περιγράφουν συμπτώματα ντροπής και θυμού. Πιθανώς να νιώθουν ότι στιγματοποιούνται από τους υπόλοιπους που δεν γνωρίζουν τη νόσο ή νομίζουν λανθασμένα ότι η ψωρίαση είναι μεταδοτική. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα μειωμένης αυτοεκτίμησης και να επηρεάσει τις κοινωνικές επαφές του ασθενούς.

Ασθενείς που πάσχουν από ψωρίαση έχουν διπλάσιες πιθανότητες να εκδηλώσουν κατάθλιψη και αγχώδη διαταραχή από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Από την άλλη το άγχος, το στρες και η κατάθλιψη πυροδοτούν μια νέα έξαρση της ψωρίασης δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.

Για να σπάσει αυτός ο κύκλος βρείτε τρόπους καταπολέμησης του στρες ώστε να ανταπεξέλθετε στις εξάρσεις της πάθησης.
Οι συχνότερα χρησιμοποιούμενες τεχνικές είναι:

  • διαλογισμός
  • γιόγκα
  • ψυχοθεραπεία
  • Tai chi
  • Progressive muscle relaxation (PMR)
  • σπανιότερα ειδικός μπορεί να συνταγογραφήσει φαρμακευτική αγωγή

Φυσικές – σωματικές επιπτώσεις της ψωρίασης

ψωρίαση στρες

Ένα από τις συχνότερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς είναι το πλήθος των εκλυτικών παραγόντων που μπορεί να οδηγήσουν σε έξαρση της νόσου. Εκτός από τους ψυχολογικούς παράγοντες που αναφέραμε, άλλοι περιλαμβάνουν φάρμακα, τραυματισμό του δέρματος, ακόμη και ο καιρός.

Τραυματισμός του δέρματος

Τραύματα του δέρματος μπορεί να οδηγήσουν σε έξαρση της νόσου, λόγω ενός φαινομένου που ονομάζεται Koebner. Τραυματισμός μπορεί να προκληθεί από γρατζουνιές, χειρουργικές τομές, μελανιές, εγκαύματα, τσιμπήματα εντόμων, τατουάζ ακόμη και από στενά ρούχα.
Μερικές χρήσιμες συμβουλές:

  • Αντιμετωπίστε άμεσα μικροτραυματισμούς του δέρματος με κατάλληλη κρέμα και ελαστικό επίδεσμο
  • Χρησιμοποιείτε αντηλιακό ώστε να αποφευχθούν εγκαύματα
  • Χρησιμοποιείτε αντικουνουπικό ώστε να μειωθούν τσιμπήματα εντόμων
  • Αποφύγετε πολύ στενά ρούχα, ζώνες κλπ.
  • Προτιμήστε μαλακά ρούχα που δεν τρίβουν το δέρμα στα χέρια, το λαιμό και τη μέση.
  • Μην ξύνετε το δέρμα
  • Εφαρμόστε συχνά ενυδατική κρέμα σώματος
  • Αποφύγετε το καυτό νερό και το τρίψιμο με σφουγγάρι στο μπάνιο

Καιρός

Η έκθεση σε ακραίες καιρικές συνθήκες αποτελούν γνωστό εκλυτικό παράγοντα της ψωρίασης. Αφορά κυρίως ψυχρά και κρύα κλίματα καθώς και έντονη ζέστη σε συνδυασμό με υγρασία. Το χειμώνα και το καλοκαίρι χρειάζεται εξαιρετική προσοχή για να αποφύγουμε εξάρσεις της ψωρίασης.

Μερικές χρήσιμες συμβουλές είναι οι εξής:

  • Κρατήστε ζεστά τα μέρη του σώματος φορώντας ζεστά ρούχα, κασκόλ, σκουφάκι και γάντια το χειμώνα.
  • Προτιμήστε το χλιαρό μπάνιο και μετά ενυδατώστε το δέρμα σας.
  • Σε ζεστά και υγρά κλίματα περιορίστε την έκθεση σε εξωτερικές συνθήκες και φορέστε ελαφριά ρούχα που αναπνέουν.
  • Μετά την πισίνα κάντε ντουζ και ενυδατώστε το δέρμα καθώς το χλώριο ξεραίνει και αφυδατώνει το δέρμα.
  • Διατηρήστε κατάλληλη υγρασία στο χώρο με ατμοποιητή ή και αφυγραντήρα.

Σεξουαλική επαφή

ψωρίαση συμπτώματα

Σύμφωνα με έρευνα του 2018, περίπου 40 – 70% των ασθενών με ψωρίαση δηλώνουν πως η σεξουαλική τους ζωή επηρεάζεται αρνητικά από την πάθηση. Εκτός των ψυχολογικών επιπτώσεών της, η ψωρίαση μπορεί να δυσχεραίνει την επαφή όταν προσβάλλει τα γεννητικά όργανα.

Μερικές χρήσιμες συμβουλές:

  • Μιλήστε ανοιχτά με τον/την σύντροφό σας σχετικά με το πρόβλημα.
  • Χρησιμοποιήστε προφυλακτικό από πολυισοπρένιο και λιπαντικό ώστε να αποφύγετε την τριβή.
  • Συζητήστε το θέμα με το δερματολόγο σας ώστε να σας προτείνει κατάλληλη για την περιοχή τοπική θεραπεία.

Κοινωνικά θέματα

Συχνά ασθενείς με ψωρίαση απομονώνονται από το κοινωνικό τους περιβάλλον. Αυτό μπορεί να οδηγεί σε αισθήματα μοναξιάς και σε κατάθλιψη.
Στραφείτε στο κοντινό σας περιβάλλον για υποστήριξη.

Ενημερώστε τους φίλους και την οικογένειά σας σχετικά με την πάθηση και πως αυτή σας κάνει να αισθάνεστε. Αν χρειαστεί ζητήστε υποστήριξη από επαγγελματία.

Υπάρχουν ομάδες υποστήριξης ατόμων με αυτοάνοσα νοσήματα αλλά και συγκεκριμένα με ψωρίαση που θα χαρούν να παρέχουν βοήθεια.

Πρακτικές συμβουλές

Ένας τρόπος να περιορίσετε τις βλάβες είναι η χρήση ενυδατικής κρέμας με ουρία που διατηρεί την υγρασία του δέρματος.

Αποφύγετε βίαιη απομάκρυνση των πλακών, πχ. απολέπιση με scrub κα.

Χρησιμοποιείστε φαρμακευτικά σαμπουάν για την ψωρίαση που συνήθως περιέχουν σαλικυλικό οξύ και απομακρύνουν τα λέπια από το τριχωτό.

Αποφύγετε οτιδήποτε σφίγγει ή τρίβει το δέρμα.

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Πηγή: verywellhealth

Ψωρίαση – διάγνωση

Ψωρίαση: διάγνωση από τον Δερματολόγο.
H διάγνωση της ψωρίασης συνήθως περιλαμβάνει την λεπτομερή κλινική εξέταση του ασθενούς για να εντοπιστούν οι χαρακτηριστικές της βλάβες. Λαμβάνεται συνήθως οικογενειακό ιστορικό ώστε να διαπιστωθεί αν κάποιος στην οικογένεια έπασχε από μορφή της νόσου.
Σπανιότερα χρειάζεται να ληφθεί βιοψία δέρματος και να εξεταστεί μικροσκοπικά από ιστοπαθολόγο.

Δεν υπάρχουν αιματολογικές εξετάσεις που μπορεί να βοηθήσουν στη διάγνωση της νόσου.

Χαρακτηριστικές βλάβες της ψωρίασης

Αν παρατηρήσετε βλάβες που ομοιάζουν με τις παρακάτω απευθυνθείτε σε δερματολόγο. Η ψωρίαση παρά το ότι έχει χαρακτηριστική εικόνα, μπορεί να μιμείται άλλες παθήσεις του δέρματος, κάποιες από τις οποίες είναι σοβαρές.

Ψωρίαση κατά πλάκας: περίπου 80% των ασθενών με ψωρίαση πάσχουν από ψωρίαση κατά πλάκας. Αυτή χαρακτηρίζεται από κόκκινο, ξηρό δέρμα που καλύπτεται συχνά από λευκά λέπια. Συνήθως εμφανίζεται στους αγκώνες, τα γόνατα, το κεφάλι και την πλάτη.

Ψωρίαση ονύχων: η ψωρίαση στα νύχια μπορεί να εμφανίζεται σε συνδυασμό με ψωρίαση στο δέρμα ή και μόνη της. Χαρακτηρίζεται από σαθρά νύχια, με αλλαγές της επιφάνειάς τους, ενώ μπορεί να σπάνε ή να ανασηκώνονται από το δάκτυλο. Μοιάζει συχνά με μυκητίαση ονύχων.

Σταγονοειδής ψωρίαση: χαρακτηρίζεται από πολλές μικρές κόκκινες ή ροζ σταγονοειδείς βλάβες. Συνήθως εμφανίζεται μετά από μόλυνση από βακτήριο ή ιό και είναι συχνή σε παιδιά.

Φλυκταινώδης ψωρίαση: χαρακτηρίζεται από μικρές φυσαλίδες γεμάτες κιτρινωπό υγρό. Συνήθως εμφανίζεται στις παλάμες και τα πέλματα (παλαμοπελματιαία ψωρίαση). Μια πιο σοβαρή μορφή, η ψωρίαση Von Zumbusch επηρεάζει όλο το σώμα και χρειάζεται νοσηλεία.

Ανάστροφη ψωρίαση: είναι μια σπάνια μορφή ψωρίασης, εμφανίζεται σαν εξάνθημα στις πτυχές του σώματος (μασχάλες, βουβωνικά, κάτω από το στήθος κλπ.). Προσβάλει συνήθως υπέρβαρα άτομα και σε αντίθεση με τις υπόλοιπες μορφές, το δέρμα φαίνεται υγρό και όχι ξηρό.

Ψωρίαση – διάγνωση μέσω κλινικής εξέτασης

Στις περισσότερες περιπτώσεις η κλινική εξέταση αρκεί για να διαγνωστεί η ψωρίαση από τον δερματολόγο. Μπορεί να γίνει με γυμνό μάτι ή με δερματοσκόπιο, ένα εργαλείο που μεγεθύνει την εικόνα του δέρματος.

Κάποιες φορές εκτός από το δέρμα μπορεί να προσβάλλονται και άλλα όργανα όπως τα μάτια, τα βλέφαρα και οι αρθρώσεις.

Στοιχεία του ιστορικού που μπορεί να είναι χρήσιμα για τη διάγνωση της ψωρίασης είναι τα παρακάτω:

  • Οικογενειακό ιστορικό ψωρίασης ή άλλων παθήσεων του δέρματος
  • Πρόσφατη φαρυγγίτιδα / λαρυγγίτιδα
  • Πρόσφατο εμβόλιο
  • Ανοσοκαταστολή όπως πχ. νόσηση από HIV – AIDS
  • Άλλες αυτοάνοσες παθήσεις
  • Ιστορικό αλλεργιών, μυκητιασικών λοιμώξεων, κακοήθειας δέρματος κ.α.

Ψωρίαση – διάγνωση: με άλλες εξετάσεις

Κάποιες φορές το εξάνθημα του ασθενούς μπορεί να είναι ασυνήθες και να χρειάζεται πιο προσεκτική εξέταση.
Αυτή γίνεται συνήθως μέσω βιοψίας δέρματος. Λαμβάνεται ένα μικρό κομμάτι δέρματος και αποστέλλεται για ιστοπαθολογική εξέταση από παθολογοανατόμο.
Η μικροεπέμβαση αυτή είναι ρουτίνας και γίνεται συνήθως στο ιατρείο του δερματολόγου με τοπική αναισθησία.

Δείκτη Έκτασης και Βαρύτητας της Ψωρίασης (PASI)

Όταν διαγνωστεί η ψωρίαση, συχνά χρειάζεται να αντικειμενοποιηθεί η βαρύτητά της. Αυτό γίνεται με το λεγόμενο PASI score.
Όσο μεγαλύτερο είναι το σκορ τόσο σοβαρότερη είναι και η μορφή της νόσου.

Υπολογίζεται ως εξής:

  • Ερύθημα: 0-4 βαθμοί
  • Πάχος βλαβών: 0-4 βαθμοί
  • Απολέπιση: 0-4 βαθμοί
  • Έπειτα το σκορ πολλαπλασιάζεται με το ποσοστό του δέρματος που προσβάλλεται: 0%-100%

Υπολογίζοντας το PASI μπορεί ο ιατρός και ο ασθενής να δει αντικειμενικά την βαρύτητα της νόσου, την εξέλιξή της και πόσο βοήθησε μια συγκεκριμένη θεραπεία.
Τα σύγχρονα φάρμακα μπορούν να πετύχουν πλήρη κάθαρση των βλαβών ακόμα και σε ασθενείς με πολύ μεγάλα PASI score (90).

Διαφορική διάγνωση

Ακόμα και αν η ψωρίαση είναι σχετικά εύκολη στη διάγνωση, μπορεί να μοιάζει με άλλες δερματοπάθειες. Αν η διάγνωση δεν είναι σαφής μπορεί να χρειαστούν παραπάνω τεστ όπως η βιοψία δέρματος.
Αυτή γίνεται κυρίως για να αποκλειστούν άλλες σοβαρές παθήσεις που μπορεί να μοιάζουν με τη συγκεκριμένη εικόνα.

Οι συχνότερες διαγνώσεις που ομοιάζουν με κάποιες μορφές ψωρίασης είναι:

  • Ατοπική δερματίτιδα / έκζεμα
  • Τοξική / ερεθιστική δερματίτιδα
  • Αντιδραστική αρθρίτιδα
  • Λύκος
  • Λειχήνας
  • Ονυχομυκητίαση
  • Ροδόχρους πιτυρίαση
  • Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του δέρματος
  • Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
  • Μυκητίαση δέρματος
  • Λέμφωμα δέρματος
  • Παραψωρίαση

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Πηγή: verywellhealth