Ψωρίαση – Θεραπεία

Ψωρίαση – θεραπεία και αντιμετώπιση


Η θεραπεία της ψωρίασης είναι πολυδιάστατη. Καθώς η ψωρίαση αποτελεί ένα χρόνιο αυτοάνοσο νόσημα του δέρματος, στην πραγματικότητα δεν αναφερόμαστε σε μόνιμη θεραπεία της πάθησης όσο σε αντιμετώπιση των συμπτωμάτων αυτής.

Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι: καλλυντικά, τοπικά φάρμακα (κρέμες), ανοσοκατασταλτικά από με τη μορφή χαπιών ή ένεσης και υπεριώδης ακτινοβολία.

Παρά την πληθώρα των θεραπευτικών επιλογών η αντιμετώπιση της ψωρίασης μπορεί να αποδειχθεί μια μεγάλη πρόκληση για τον ασθενή και τον δερματολόγο. Απαιτεί ιατρό με εμπειρία στην πάθηση και εξατομικευμένη προσέγγιση για τον κάθε ασθενή.

Η θεραπεία της ψωρίασης εξαρτάται από τον τύπο, τις θέσεις που προσβάλλονται και τη βαρύτητα της νόσου. Συνήθως δοκιμάζονται απλές τοπικές θεραπείες με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες και αν αποδειχθούν αναποτελεσματικές στον έλεγχο της νόσου ο τρόπος αντιμετώπισης κλιμακώνεται.

Ο κάθε ασθενής απαντά διαφορετικά στις θεραπευτικές μεθόδους που θα δοκιμαστούν. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη θεραπεία ή συνδυασμός θεραπειών για τον καθένα.

Ψωρίαση: θεραπεία με φυσικό τρόπο

Η θεραπεία ψωρίασης με φυσικό τρόπο, δηλαδή χωρίς φαρμακευτικά προϊόντα μπορεί να είναι μια επιλογή για τις ήπιες μορφές της νόσου. Στοχεύουν στην μείωση του κνησμού, της ξηρότητας και της απολέπισης των πλακών.

Προϊόντα περιποίησης – καλλυντικά για την ψωρίαση

ψωρίαση θεραπείες

Συνηθίστε να κάνετε μπάνιο καθημερινά και να ενυδατώνετε το δέρμα σας με κατάλληλα προϊόντα ώστε να μειώσετε την απολέπιση και τον κνησμό.

Αποφύγετε το καυτό νερό που προάγει τη φλεγμονή στο δέρμα.
Περιορίστε το μπάνιο σε 5-10 λεπτά, διατηρώντας το νερό χλιαρό, χρησιμοποιείστε μαλακά προϊόντα περιποίησης και αποφύγετε το τρίψιμο με σφουγγάρι.

Μετά το μπάνιο αποφύγετε το έντονο τρίψιμο με την πετσέτα και ενυδατώστε αμέσως με μια ουδέτερη κρέμα σώματος. Για πιο αποτελεσματική ενυδάτωση μπορείτε να καλύψετε την προσβεβλημένες περιοχές με πλαστικά γάντια ή ζελατίνα φαγητού μετά την ενυδατική κρέμα για κάποιες ώρες.

Ψωρίαση θεραπεία της φαγούρας (κνησμός)

Ο κνησμός (φαγούρα) στην ψωρίαση αποτελεί ένα από τα κύρια προβλήματα. Μπορεί με τη σειρά του να προκαλέσει φλεγμονή στο δέρμα και να οδηγήσει σε φαύλο κύκλο.

Ένας τρόπος αντιμετώπισης του κνησμού της ψωρίασης είναι η εφαρμογή δροσερών κομπρεσών με νερό ή γαλάκτωμα σώματος που έχει διατηρηθεί στο ψυγείο για 15-20 λεπτά.

Ένας συχνά χρησιμοποιούμενος τρόπος ανακούφισης είναι το μπάνιο με βρώμη ή νισεστέ.

Αποφύγετε τον τραυματισμό του δέρματος

Σχεδόν κάθε τραύμα μπορεί να προκαλέσει έξαρση της νόσου, λόγω του φαινομένου Koebner.

Αποφύγετε τα παρακάτω:

  • ξύσιμο του δέρματος
  • στενά ρούχα, ζώνες κλπ.
  • ηλιακό έγκαυμα
  • τσιμπήματα εντόμων
  • εκδήλωση δερματικών αλλεργιών
  • τατουάζ

Τοπικές θεραπείες ψωρίασης

Τα τοπικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ψωρίασης περιλαμβάνουν:

  • Αλοιφές: παχιές σε υφή και συνήθως με ισχυρή δράση
  • Κρέμες: ιδανικές για το πρόσωπο, μασχάλες και γεννητικά όργανα
  • Έλαια: για το σώμα ή το κεφάλι
  • Τζελ και αφροί: εύκολα στην εφαρμογή ιδανικά για το κεφάλι και περιοχές με τρίχες
  • Σπρέι: συνήθως με ισχυρή δράση

Ψωρίαση – Θεραπεία με κρέμες

Ψωρίαση – Θεραπεία με Κρέμες κορτιζόνης

Τα τοπικά κορτικοστεροειδή χρησιμοποιούνται κατά κόρον για την αντιμετώπιση της φλεγμονής, της απολέπισης και του κνησμού. Υπάρχουν διαφορετικής ισχύος κρέμες κορτιζόνης.

Ο θεράποντας δερματολόγος θα συστήσει την κατάλληλη κρέμα ανάλογα με την θέση και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων.

Απαιτείται προσοχή καθώς η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών μπορεί να προκαλέσει λέπτυνση του δέρματος, ανεπιθύμητη τριχοφυΐα και “εθισμό” του δέρματος σε αυτά. Σπανιότερα εμφανίζονται ευρυαγγείες, ροδόχρους νόσος και ακμή από στεροειδή. Ακόμα συχνή εφαρμογή κορτιζονούχων κρεμών κοντά στα μάτια έχει συνδεθεί με εμφάνιση γλαυκώματος και καταράκτη.

Κρέμες και σαμπουάν με σαλικυλικό οξύ

Το σαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη) χρησιμοποιείται σε κρέμες, σαμπουάν, σαπούνια και λοσιόν για την ψωρίαση. Αφαιρούν τα υπερκερατωσικά λέπια των πλακών, βοηθώντας τις υπόλοιπες τοπικές θεραπείες να διεισδύσουν στο προσβεβλημένο δέρμα.

Ψωρίαση – θεραπεία με πίσσα

Η πίσσα χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την αντιμετώπιση της ψωρίασης. Μειώνει τη φλεγμονή και επιβραδύνει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων την επιδερμίδας. Για να γίνουν ορατά τα αποτελέσματα συνήθως απαιτούνται 2 μήνες.

Οι ανεπιθύμητες της πίσσας είναι ήπιος ερεθισμός και ερύθημα. Βρίσκεται σε κρέμες, λοσιόν και σαμπουάν.

Συνήθως προτείνεται να παραμείνει στο δέρμα για 1-2 ώρες και μετά να ξεπλυθεί.

Στα αρνητικά της είναι ότι η πίσσα έχει δυσάρεστη οσμή και λερώνει τα ρούχα.

Φαρμακευτικά σαμπουάν για την ψωρίαση

Η ψωρίαση τριχωτού μπορεί να είναι δύσκολη στην θεραπεία καθώς η περιοχή καλύπτεται από τρίχες. Φαρμακευτικά σαμπουάν που περιέχουν σαλικυλικό οξύ ή πίσσα χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν την τοπική ή συστηματική θεραπεία.

Τα σαμπουάν για την ψωρίαση πρέπει να παραμείνουν στο τριχωτό για 5-10 λεπτά και να ξεπλυθούν ενώ παράλληλα να χρησιμοποιηθεί μια μαλακή χτένα για να απομακρυνθούν τα λέπια από το κεφάλι.

Ανάλογα της Βιταμίνης D – καλσιποτριόλη

Τα παράγωγα της βιταμίνης D όταν χρησιμοποιούνται τοπικά για τη θεραπεία της ψωρίασης μειώνουν τον ρυθμό πολλαπλασιασμού των κυττάρων της επιδερμίδας. Χρειάζονται περίπου 6 εβδομάδες για να δουλέψουν, έτσι δεν έχουν τόσο γρήγορα δράση όσο οι κρέμες κορτιζόνης, αλλά δεν έχουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες των κρεμών αυτών.

Η καλσιποτριόλη (Dovonex, Cipocal κ.α.) είναι από τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα τοπικά σκευάσματα και κυκλοφορούν σε κρέμες ή λοσιόν για το τριχωτό. Μπορεί να συνδυαστεί με κορτικοστεροειδές (Dovobet, Enstilar, Xamiol κ.α.)

Αναστολείς καλσινευρίνης

Πρόκειται για τοπικά ανοσοτροποποιητικά. Κυκλοφορεί η Protopic (tacrolimus) και η Elidel (pimecrolimus). Μπλοκάρουν ένα χημικό στοιχείο που συμμετέχει στη φλεγμονώδη απάντηση. Μπορεί να εφαρμοστούν και στο πρόσωπο και στα γεννητικά όργανα με ασφάλεια.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν επίσης έγκριση για τη θεραπεία της ψωρίασης.

Πιθανές ανεπιθύμητες περιλαμβάνουν αίσθημα καύσου, ερυθρότητα, ευαισθησία στη ζέστη ή στο κρύο και σπάνια θυλακίτιδα.

Υπήρξε στο παρελθόν ένας προβληματισμός σχετικά με τη σύνδεση των παραπάνω σκευασμάτων με καρκίνο του δέρματος και λέμφωμα, όμως οι περισσότερες Ενώσεις Δερματολόγων αποφάνθηκαν ότι δεν υπάρχει τέτοια σύνδεση.

Τοπικά ρετινοειδή

Τα ρετινοειδή (Airol), είναι παράγωγα της βιταμίνης Α και μειώνουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας επιδρώντας στη σύνθεση DNA τους.

Η ταζαροτένη, ένα ρετινοειδές που χρησιμοποιούνταν κατά κόρον για τη θεραπεία της ψωρίασης δεν κυκλοφορεί πλέον στην Ελλάδα.

Ψωρίαση – θεραπεία με Ανθραλίνη

Η ανθραλίνη θεωρούταν η βασική θεραπεία της ψωρίασης το 1900, χρησιμοποιείται ακόμα όμως σε κάποιες κλινικές σε δύσκολες περιπτώσεις.

Δρα μειώνοντας τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας. Στο εξωτερικό κυκλοφορούν νεότερες μορφές ανθραλίνης με πιο ήπιο και ελεγχόμενο αποτέλεσμα.

Ψωρίαση – θεραπεία με χάπια και ενέσιμα (συστηματική θεραπεία)

Η συστηματική θεραπεία της ψωρίασης γίνεται με χάπια ή ενέσιμα που εφαρμόζονται ενδοφλέβια ή υποδόρια. Χρησιμοποιούνται όταν οι τοπικές θεραπείες δεν μπορούν να πετύχουν έλεγχο των συμπτωμάτων.

Αντιισταμινικά

Χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά με άλλες θεραπείες για να απαλύνουν το αίσθημα κνησμού.

Μεθοτρεξάτη και κυκλοσπορίνη

Αποτελούν τα πιο κλασικά φάρμακα για τη θεραπεία της ψωρίασης. Δρουν ανοσοκατασταλτικά και μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν πρώτης γραμμής θεραπεία για την μέτρια και σοβαρή ψωρίαση.

Η μεθοτρεξάτη χορηγείται είτε σε μορφή χαπιών είτε σε υποδόριες ενέσεις και συνδυάζεται με φολικό οξύ. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές της περιλαμβάνουν ηπατοτοξικότητα, καρδιοτοξικότητα, προβλήματα στην παραγωγή στοιχείων του αίματος κ.α..

Η κυκλοσπορίνη χρησιμοποιείται κυρίως ως ανοσοκατασταλτικό μετά από μεταμοσχεύσεις οργάνων. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν υπέρταση, ηπατοτοξικότητα, νεφροτοξικότητα κ.α..

Και για τις δυο θεραπείες απαιτείται συχνός κλινικός και εργαστηριακός έλεγχος.

Ρετινοειδή

Περιστασιακά για την μέτρια και σοβαρή ψωρίαση συνταγογραφούνται ρετινοειδή, παράγωγα δηλαδή της βιταμίνης Α. Συχνότερα χρησιμοποιείται η ακιτρετίνη (Neotigason).
Χρησιμοποιείται για την ψωρίαση ονύχων και την ερυθροδερμική ψωρίαση. Χορηγούνται επίσης σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν τα νεότερα βιολογικά φάρμακα ή μεθοτρεξάτη.

Όπως και όλα τα φάρμακα, έχει ανεπιθύμητες με συχνότερες την εμβρυοτοξικότητα (απαγορεύεται η λήψη όταν υπάρχει επιθυμία κύησης), προκαλεί ξηρότητα στο δέρμα και τα χείλη και απαιτεί και αυτό συχνό εργαστηριακό έλεγχο.

Ψωρίαση – Θεραπεία με Βιολογικά φάρμακα

Τα βιολογικά φάρμακα παράγονται από ζώντες οργανισμούς μέσω καλλιεργειών στο εργαστήριο. Αντί να προκαλέσουν πλήρη ανοσοκαταστολή, καταστέλλουν επιλεκτικά το τμήμα του ανοσοποιητικού που συνδέεται με την ψωρίαση. Συγκεκριμένα στοχεύουν τα sT-cells ή συγκεκριμένες κυτοκίνες (TNF-alpha, ιντερλευκίνη 17-A, 12 και 23).

Υπάρχουν πολλά είδη βιολογικών φαρμάκων για τη θεραπεία της ψωρίαση, τα περισσότερα χορηγούνται μέσω ένεσης. Θεωρούνται ασφαλή, με πιθανές ανεπιθύμητες πόνο στο σημείο ένεσης, αδυναμία, εξάνθημα και προβλήματα με το γαστρεντερικό.

Συνήθως χρειάζονται τρεις με τέσσερις μήνες για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Κάποια βιολογικά προκαλούν παροδικά κατά το πρώτο τρίμηνο ήπια επιδείνωση των συμπτωμάτων της ψωρίασης.

Κάποια από τα γνωστότερα βιολογικά φάρμακα για τη θεραπεία της ψωρίασης είναι τα παρακάτω:

  • Infliximab (Remicade®)
  • Etanercept (Enbrel®)
  • Adalimumab (Humira®)
  • Ustekinumab (Stelara®)
  • Secukinumab (Cosentyx®)
  • Ixekizumab (Taltz®)
  • Brodalumab (Siliq®)
  • Guselkumab (Tremfya®)
  • Tildrakizumab (ILUMYA®)
  • Risankizumab (Skyrizi®)
  • Apremilast (Otezla®)

Φωτοθεραπεία για τη θεραπεία της ψωρίασης

φωτοθεραπεία

Η φωτοθεραπεία έχει αποδεδειγμένα ανοσοκατασταλτική και αντιφλεγμονώδη δράση όσο αφορά στην ψωρίαση. Χρησιμοποιείται είτε η υπεριώδης ακτινοβολία Β είτε η Α.

Φωτοθεραπεία με UVB

Χρησιμοποιείται είτε η ευρέως φάσματος UVB (BB-UVB) είτε η στενού φάσματος UVB (NB-UVB). Και οι δύο μπορεί να συνδυαστούν με σκευάσματα πίσσας που αυξάνουν την φωτοευαισθησία του δέρματος. Αυτού του είδους η θεραπεία ονομάζεται Goeckerman.

Φωτοθεραπεία με Ψωραλένιο και UVA (PUVA)

Αρχικά εφαρμόζεται στο δέρμα ένας ευαισθητοποιητής (εναλλακτικά δίνεται σε χάπι), το ψωραλένιο και στη συνέχεια ακτινοβολείται με UVA ακτινοβολία.

Excimer laser

Πρακτικά πρόκειται για laser για την ψωρίαση που εκπέμπει ακτινοβολία UVB. Χρησιμοποιείται συνήθως για μικρή έκταση δέρματος όπως οι αγκώνες και τα γόνατα.

Συνήθως εφαρμόζονται πρωτόκολλα φωτοθεραπείας πχ. τρεις με πέντε φορές τη βδομάδα και συντήρηση αρκετά πιο σπάνια. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι το έγκαυμα, κνησμός και ερυθρότητα. Η σημαντικότερη πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι ο καρκίνος του δέρματος που έχει συνδεθεί με μακροχρόνια εφαρμογή κυρίως της PUVA.

Η φωτοθεραπεία δεν ενδείκνυται για ανοσοκατεσταλμένα άτομα, για ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν φωτοευαισθησία, για άτομα με ιστορικό καρκίνου δέρματος, λύκο, ή άλλες παθήσεις που προκαλούν φωτοευαισθησία όπως η πορφυρία.

Εναλλακτική και φυτική θεραπεία ψωρίασης

Συχνά κάποιοι ασθενείς στρέφονται συμπληρωματικά με την κλασική θεραπεία σε εναλλακτικές μεθόδους με βιταμίνες, βότανα κα.. Κάποιες από αυτές φάνηκε από κλινικές μελέτες ότι έχουν θετική επίδραση για την ψωρίαση και είναι οι παρακάτω:

Καψαϊκίνη

Η καψαϊκίνη προέρχεται από τις καυτερές πιπεριές τσίλι. Μπλοκάρει τη μεταβίβαση του αισθήματος πόνου όταν εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα. Μπορεί να βοηθήσει στο αίσθημα καύσου αλλά πρέπει να εφαρμόζεται σε άθικτο δέρμα (χωρίς πληγές).

Βιοτίνη

Η βιοτίνη είναι μια βιταμίνη Β που φαίνεται ότι βοηθά στην ψωρίαση ονύχων βοηθώντας την φυσιολογική ανάπτυξη των νυχιών όταν συνδυάζεται με άλλες θεραπείες. Συστήνεται χορήγηση 2,500 mcg τη μέρα για τουλάχιστον τρεις με έξι μήνες.

Βιταμίνη D

Αρκετές έρευνες έχουν αναδείξει τη θετική επίδραση της βιταμίνης D στην ψωρίαση.

Ψωρίαση και διαχείριση του στρες

Το στρες είναι από τους συχνότερους εκλυτικούς παράγοντες της ψωρίασης.

Τεχνικές διαχείρισής του που πιθανώς να βελτιώσουν τα συμπτώματα της ψωρίασης είναι:

  • Διαλογισμός
  • Ασκήσεις αναπνοών
  • Yoga
  • Progressive muscle relaxation (PMR)
  • Ψυχοθεραπεία, ψυχανάλυση

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Πηγή: verywellhealth