Ψωρίαση – Θεραπεία

Ψωρίαση – θεραπεία και αντιμετώπιση


Η θεραπεία της ψωρίασης είναι πολυδιάστατη. Καθώς η ψωρίαση αποτελεί ένα χρόνιο αυτοάνοσο νόσημα του δέρματος, στην πραγματικότητα δεν αναφερόμαστε σε μόνιμη θεραπεία της πάθησης όσο σε αντιμετώπιση των συμπτωμάτων αυτής.

Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι: καλλυντικά, τοπικά φάρμακα (κρέμες), ανοσοκατασταλτικά από με τη μορφή χαπιών ή ένεσης και υπεριώδης ακτινοβολία.

Παρά την πληθώρα των θεραπευτικών επιλογών η αντιμετώπιση της ψωρίασης μπορεί να αποδειχθεί μια μεγάλη πρόκληση για τον ασθενή και τον δερματολόγο. Απαιτεί ιατρό με εμπειρία στην πάθηση και εξατομικευμένη προσέγγιση για τον κάθε ασθενή.

Η θεραπεία της ψωρίασης εξαρτάται από τον τύπο, τις θέσεις που προσβάλλονται και τη βαρύτητα της νόσου. Συνήθως δοκιμάζονται απλές τοπικές θεραπείες με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες και αν αποδειχθούν αναποτελεσματικές στον έλεγχο της νόσου ο τρόπος αντιμετώπισης κλιμακώνεται.

Ο κάθε ασθενής απαντά διαφορετικά στις θεραπευτικές μεθόδους που θα δοκιμαστούν. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή μέχρι να βρεθεί η κατάλληλη θεραπεία ή συνδυασμός θεραπειών για τον καθένα.

Ψωρίαση: θεραπεία με φυσικό τρόπο

Η θεραπεία ψωρίασης με φυσικό τρόπο, δηλαδή χωρίς φαρμακευτικά προϊόντα μπορεί να είναι μια επιλογή για τις ήπιες μορφές της νόσου. Στοχεύουν στην μείωση του κνησμού, της ξηρότητας και της απολέπισης των πλακών.

Προϊόντα περιποίησης – καλλυντικά για την ψωρίαση

ψωρίαση θεραπείες

Συνηθίστε να κάνετε μπάνιο καθημερινά και να ενυδατώνετε το δέρμα σας με κατάλληλα προϊόντα ώστε να μειώσετε την απολέπιση και τον κνησμό.

Αποφύγετε το καυτό νερό που προάγει τη φλεγμονή στο δέρμα.
Περιορίστε το μπάνιο σε 5-10 λεπτά, διατηρώντας το νερό χλιαρό, χρησιμοποιείστε μαλακά προϊόντα περιποίησης και αποφύγετε το τρίψιμο με σφουγγάρι.

Μετά το μπάνιο αποφύγετε το έντονο τρίψιμο με την πετσέτα και ενυδατώστε αμέσως με μια ουδέτερη κρέμα σώματος. Για πιο αποτελεσματική ενυδάτωση μπορείτε να καλύψετε την προσβεβλημένες περιοχές με πλαστικά γάντια ή ζελατίνα φαγητού μετά την ενυδατική κρέμα για κάποιες ώρες.

Ψωρίαση θεραπεία της φαγούρας (κνησμός)

Ο κνησμός (φαγούρα) στην ψωρίαση αποτελεί ένα από τα κύρια προβλήματα. Μπορεί με τη σειρά του να προκαλέσει φλεγμονή στο δέρμα και να οδηγήσει σε φαύλο κύκλο.

Ένας τρόπος αντιμετώπισης του κνησμού της ψωρίασης είναι η εφαρμογή δροσερών κομπρεσών με νερό ή γαλάκτωμα σώματος που έχει διατηρηθεί στο ψυγείο για 15-20 λεπτά.

Ένας συχνά χρησιμοποιούμενος τρόπος ανακούφισης είναι το μπάνιο με βρώμη ή νισεστέ.

Αποφύγετε τον τραυματισμό του δέρματος

Σχεδόν κάθε τραύμα μπορεί να προκαλέσει έξαρση της νόσου, λόγω του φαινομένου Koebner.

Αποφύγετε τα παρακάτω:

  • ξύσιμο του δέρματος
  • στενά ρούχα, ζώνες κλπ.
  • ηλιακό έγκαυμα
  • τσιμπήματα εντόμων
  • εκδήλωση δερματικών αλλεργιών
  • τατουάζ

Τοπικές θεραπείες ψωρίασης

Τα τοπικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ψωρίασης περιλαμβάνουν:

  • Αλοιφές: παχιές σε υφή και συνήθως με ισχυρή δράση
  • Κρέμες: ιδανικές για το πρόσωπο, μασχάλες και γεννητικά όργανα
  • Έλαια: για το σώμα ή το κεφάλι
  • Τζελ και αφροί: εύκολα στην εφαρμογή ιδανικά για το κεφάλι και περιοχές με τρίχες
  • Σπρέι: συνήθως με ισχυρή δράση

Ψωρίαση – Θεραπεία με κρέμες

Ψωρίαση – Θεραπεία με Κρέμες κορτιζόνης

Τα τοπικά κορτικοστεροειδή χρησιμοποιούνται κατά κόρον για την αντιμετώπιση της φλεγμονής, της απολέπισης και του κνησμού. Υπάρχουν διαφορετικής ισχύος κρέμες κορτιζόνης.

Ο θεράποντας δερματολόγος θα συστήσει την κατάλληλη κρέμα ανάλογα με την θέση και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων.

Απαιτείται προσοχή καθώς η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών μπορεί να προκαλέσει λέπτυνση του δέρματος, ανεπιθύμητη τριχοφυΐα και “εθισμό” του δέρματος σε αυτά. Σπανιότερα εμφανίζονται ευρυαγγείες, ροδόχρους νόσος και ακμή από στεροειδή. Ακόμα συχνή εφαρμογή κορτιζονούχων κρεμών κοντά στα μάτια έχει συνδεθεί με εμφάνιση γλαυκώματος και καταράκτη.

Κρέμες και σαμπουάν με σαλικυλικό οξύ

Το σαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη) χρησιμοποιείται σε κρέμες, σαμπουάν, σαπούνια και λοσιόν για την ψωρίαση. Αφαιρούν τα υπερκερατωσικά λέπια των πλακών, βοηθώντας τις υπόλοιπες τοπικές θεραπείες να διεισδύσουν στο προσβεβλημένο δέρμα.

Ψωρίαση – θεραπεία με πίσσα

Η πίσσα χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την αντιμετώπιση της ψωρίασης. Μειώνει τη φλεγμονή και επιβραδύνει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων την επιδερμίδας. Για να γίνουν ορατά τα αποτελέσματα συνήθως απαιτούνται 2 μήνες.

Οι ανεπιθύμητες της πίσσας είναι ήπιος ερεθισμός και ερύθημα. Βρίσκεται σε κρέμες, λοσιόν και σαμπουάν.

Συνήθως προτείνεται να παραμείνει στο δέρμα για 1-2 ώρες και μετά να ξεπλυθεί.

Στα αρνητικά της είναι ότι η πίσσα έχει δυσάρεστη οσμή και λερώνει τα ρούχα.

Φαρμακευτικά σαμπουάν για την ψωρίαση

Η ψωρίαση τριχωτού μπορεί να είναι δύσκολη στην θεραπεία καθώς η περιοχή καλύπτεται από τρίχες. Φαρμακευτικά σαμπουάν που περιέχουν σαλικυλικό οξύ ή πίσσα χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν την τοπική ή συστηματική θεραπεία.

Τα σαμπουάν για την ψωρίαση πρέπει να παραμείνουν στο τριχωτό για 5-10 λεπτά και να ξεπλυθούν ενώ παράλληλα να χρησιμοποιηθεί μια μαλακή χτένα για να απομακρυνθούν τα λέπια από το κεφάλι.

Ανάλογα της Βιταμίνης D – καλσιποτριόλη

Τα παράγωγα της βιταμίνης D όταν χρησιμοποιούνται τοπικά για τη θεραπεία της ψωρίασης μειώνουν τον ρυθμό πολλαπλασιασμού των κυττάρων της επιδερμίδας. Χρειάζονται περίπου 6 εβδομάδες για να δουλέψουν, έτσι δεν έχουν τόσο γρήγορα δράση όσο οι κρέμες κορτιζόνης, αλλά δεν έχουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες των κρεμών αυτών.

Η καλσιποτριόλη (Dovonex, Cipocal κ.α.) είναι από τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα τοπικά σκευάσματα και κυκλοφορούν σε κρέμες ή λοσιόν για το τριχωτό. Μπορεί να συνδυαστεί με κορτικοστεροειδές (Dovobet, Enstilar, Xamiol κ.α.)

Αναστολείς καλσινευρίνης

Πρόκειται για τοπικά ανοσοτροποποιητικά. Κυκλοφορεί η Protopic (tacrolimus) και η Elidel (pimecrolimus). Μπλοκάρουν ένα χημικό στοιχείο που συμμετέχει στη φλεγμονώδη απάντηση. Μπορεί να εφαρμοστούν και στο πρόσωπο και στα γεννητικά όργανα με ασφάλεια.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν επίσης έγκριση για τη θεραπεία της ψωρίασης.

Πιθανές ανεπιθύμητες περιλαμβάνουν αίσθημα καύσου, ερυθρότητα, ευαισθησία στη ζέστη ή στο κρύο και σπάνια θυλακίτιδα.

Υπήρξε στο παρελθόν ένας προβληματισμός σχετικά με τη σύνδεση των παραπάνω σκευασμάτων με καρκίνο του δέρματος και λέμφωμα, όμως οι περισσότερες Ενώσεις Δερματολόγων αποφάνθηκαν ότι δεν υπάρχει τέτοια σύνδεση.

Τοπικά ρετινοειδή

Τα ρετινοειδή (Airol), είναι παράγωγα της βιταμίνης Α και μειώνουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας επιδρώντας στη σύνθεση DNA τους.

Η ταζαροτένη, ένα ρετινοειδές που χρησιμοποιούνταν κατά κόρον για τη θεραπεία της ψωρίασης δεν κυκλοφορεί πλέον στην Ελλάδα.

Ψωρίαση – θεραπεία με Ανθραλίνη

Η ανθραλίνη θεωρούταν η βασική θεραπεία της ψωρίασης το 1900, χρησιμοποιείται ακόμα όμως σε κάποιες κλινικές σε δύσκολες περιπτώσεις.

Δρα μειώνοντας τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας. Στο εξωτερικό κυκλοφορούν νεότερες μορφές ανθραλίνης με πιο ήπιο και ελεγχόμενο αποτέλεσμα.

Ψωρίαση – θεραπεία με χάπια και ενέσιμα (συστηματική θεραπεία)

Η συστηματική θεραπεία της ψωρίασης γίνεται με χάπια ή ενέσιμα που εφαρμόζονται ενδοφλέβια ή υποδόρια. Χρησιμοποιούνται όταν οι τοπικές θεραπείες δεν μπορούν να πετύχουν έλεγχο των συμπτωμάτων.

Αντιισταμινικά

Χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά με άλλες θεραπείες για να απαλύνουν το αίσθημα κνησμού.

Μεθοτρεξάτη και κυκλοσπορίνη

Αποτελούν τα πιο κλασικά φάρμακα για τη θεραπεία της ψωρίασης. Δρουν ανοσοκατασταλτικά και μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν πρώτης γραμμής θεραπεία για την μέτρια και σοβαρή ψωρίαση.

Η μεθοτρεξάτη χορηγείται είτε σε μορφή χαπιών είτε σε υποδόριες ενέσεις και συνδυάζεται με φολικό οξύ. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές της περιλαμβάνουν ηπατοτοξικότητα, καρδιοτοξικότητα, προβλήματα στην παραγωγή στοιχείων του αίματος κ.α..

Η κυκλοσπορίνη χρησιμοποιείται κυρίως ως ανοσοκατασταλτικό μετά από μεταμοσχεύσεις οργάνων. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν υπέρταση, ηπατοτοξικότητα, νεφροτοξικότητα κ.α..

Και για τις δυο θεραπείες απαιτείται συχνός κλινικός και εργαστηριακός έλεγχος.

Ρετινοειδή

Περιστασιακά για την μέτρια και σοβαρή ψωρίαση συνταγογραφούνται ρετινοειδή, παράγωγα δηλαδή της βιταμίνης Α. Συχνότερα χρησιμοποιείται η ακιτρετίνη (Neotigason).
Χρησιμοποιείται για την ψωρίαση ονύχων και την ερυθροδερμική ψωρίαση. Χορηγούνται επίσης σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν τα νεότερα βιολογικά φάρμακα ή μεθοτρεξάτη.

Όπως και όλα τα φάρμακα, έχει ανεπιθύμητες με συχνότερες την εμβρυοτοξικότητα (απαγορεύεται η λήψη όταν υπάρχει επιθυμία κύησης), προκαλεί ξηρότητα στο δέρμα και τα χείλη και απαιτεί και αυτό συχνό εργαστηριακό έλεγχο.

Ψωρίαση – Θεραπεία με Βιολογικά φάρμακα

Τα βιολογικά φάρμακα παράγονται από ζώντες οργανισμούς μέσω καλλιεργειών στο εργαστήριο. Αντί να προκαλέσουν πλήρη ανοσοκαταστολή, καταστέλλουν επιλεκτικά το τμήμα του ανοσοποιητικού που συνδέεται με την ψωρίαση. Συγκεκριμένα στοχεύουν τα sT-cells ή συγκεκριμένες κυτοκίνες (TNF-alpha, ιντερλευκίνη 17-A, 12 και 23).

Υπάρχουν πολλά είδη βιολογικών φαρμάκων για τη θεραπεία της ψωρίαση, τα περισσότερα χορηγούνται μέσω ένεσης. Θεωρούνται ασφαλή, με πιθανές ανεπιθύμητες πόνο στο σημείο ένεσης, αδυναμία, εξάνθημα και προβλήματα με το γαστρεντερικό.

Συνήθως χρειάζονται τρεις με τέσσερις μήνες για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Κάποια βιολογικά προκαλούν παροδικά κατά το πρώτο τρίμηνο ήπια επιδείνωση των συμπτωμάτων της ψωρίασης.

Κάποια από τα γνωστότερα βιολογικά φάρμακα για τη θεραπεία της ψωρίασης είναι τα παρακάτω:

  • Infliximab (Remicade®)
  • Etanercept (Enbrel®)
  • Adalimumab (Humira®)
  • Ustekinumab (Stelara®)
  • Secukinumab (Cosentyx®)
  • Ixekizumab (Taltz®)
  • Brodalumab (Siliq®)
  • Guselkumab (Tremfya®)
  • Tildrakizumab (ILUMYA®)
  • Risankizumab (Skyrizi®)
  • Apremilast (Otezla®)

Φωτοθεραπεία για τη θεραπεία της ψωρίασης

φωτοθεραπεία

Η φωτοθεραπεία έχει αποδεδειγμένα ανοσοκατασταλτική και αντιφλεγμονώδη δράση όσο αφορά στην ψωρίαση. Χρησιμοποιείται είτε η υπεριώδης ακτινοβολία Β είτε η Α.

Φωτοθεραπεία με UVB

Χρησιμοποιείται είτε η ευρέως φάσματος UVB (BB-UVB) είτε η στενού φάσματος UVB (NB-UVB). Και οι δύο μπορεί να συνδυαστούν με σκευάσματα πίσσας που αυξάνουν την φωτοευαισθησία του δέρματος. Αυτού του είδους η θεραπεία ονομάζεται Goeckerman.

Φωτοθεραπεία με Ψωραλένιο και UVA (PUVA)

Αρχικά εφαρμόζεται στο δέρμα ένας ευαισθητοποιητής (εναλλακτικά δίνεται σε χάπι), το ψωραλένιο και στη συνέχεια ακτινοβολείται με UVA ακτινοβολία.

Excimer laser

Πρακτικά πρόκειται για laser για την ψωρίαση που εκπέμπει ακτινοβολία UVB. Χρησιμοποιείται συνήθως για μικρή έκταση δέρματος όπως οι αγκώνες και τα γόνατα.

Συνήθως εφαρμόζονται πρωτόκολλα φωτοθεραπείας πχ. τρεις με πέντε φορές τη βδομάδα και συντήρηση αρκετά πιο σπάνια. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι το έγκαυμα, κνησμός και ερυθρότητα. Η σημαντικότερη πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι ο καρκίνος του δέρματος που έχει συνδεθεί με μακροχρόνια εφαρμογή κυρίως της PUVA.

Η φωτοθεραπεία δεν ενδείκνυται για ανοσοκατεσταλμένα άτομα, για ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν φωτοευαισθησία, για άτομα με ιστορικό καρκίνου δέρματος, λύκο, ή άλλες παθήσεις που προκαλούν φωτοευαισθησία όπως η πορφυρία.

Εναλλακτική και φυτική θεραπεία ψωρίασης

Συχνά κάποιοι ασθενείς στρέφονται συμπληρωματικά με την κλασική θεραπεία σε εναλλακτικές μεθόδους με βιταμίνες, βότανα κα.. Κάποιες από αυτές φάνηκε από κλινικές μελέτες ότι έχουν θετική επίδραση για την ψωρίαση και είναι οι παρακάτω:

Καψαϊκίνη

Η καψαϊκίνη προέρχεται από τις καυτερές πιπεριές τσίλι. Μπλοκάρει τη μεταβίβαση του αισθήματος πόνου όταν εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα. Μπορεί να βοηθήσει στο αίσθημα καύσου αλλά πρέπει να εφαρμόζεται σε άθικτο δέρμα (χωρίς πληγές).

Βιοτίνη

Η βιοτίνη είναι μια βιταμίνη Β που φαίνεται ότι βοηθά στην ψωρίαση ονύχων βοηθώντας την φυσιολογική ανάπτυξη των νυχιών όταν συνδυάζεται με άλλες θεραπείες. Συστήνεται χορήγηση 2,500 mcg τη μέρα για τουλάχιστον τρεις με έξι μήνες.

Βιταμίνη D

Αρκετές έρευνες έχουν αναδείξει τη θετική επίδραση της βιταμίνης D στην ψωρίαση.

Ψωρίαση και διαχείριση του στρες

Το στρες είναι από τους συχνότερους εκλυτικούς παράγοντες της ψωρίασης.

Τεχνικές διαχείρισής του που πιθανώς να βελτιώσουν τα συμπτώματα της ψωρίασης είναι:

  • Διαλογισμός
  • Ασκήσεις αναπνοών
  • Yoga
  • Progressive muscle relaxation (PMR)
  • Ψυχοθεραπεία, ψυχανάλυση

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Πηγή: verywellhealth

Ψωρίαση – αιτίες

Γονίδια, περιβάλλον, τρόπος ζωής και ψυχολογικά αίτια είναι σημαντικά

Οι αιτίες της ψωρίασης δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί. Παλαιότερα πιστευόταν ότι η ψωρίαση είναι μια δερματοπάθεια παρόμοια με το έκζεμα, όμως αποδείχθηκε ότι πρόκειται για μια αυτοάνοση πάθηση. Τα αυτοάνοσα νοσήματα εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς, λανθασμένα επιτίθεται στους ιστούς του ίδιου του οργανισμού.

Στην ψωρίαση, ο στόχος αυτής αυτοάνοσης της επίθεσης είναι τα κύτταρα του εξωτερικού στρώματος του δέρματος, της επιδερμίδας. Αυτό οδηγεί συνήθως στην εμφάνιση ερυθρών βλαβών καλυμμένων από λευκά λέπια, τις λεγόμενες ψωριασικές πλάκες.

ψωρίαση κληρονομικότητα

Ακόμα δεν γνωρίζουμε την ακριβή αιτία εμφάνισης της ψωρίασης, αλλά πιστεύεται ότι η κληρονομικότητα και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο.

Η ψωρίαση χαρακτηρίζεται από φλεγμονή. Η φλεγμονή είναι μια διαδικασία κοινή για τις περισσότερες αυτοάνοσες παθήσεις. Συμβαίνει όταν ένα λευκό αιμοσφαίριο (Τ – κύτταρο) εντοπίσει έναν παθογόνο παράγοντα. Το Τ-κύτταρο απελευθερώνει τότε ουσίες με κυριότερη τον TNF (Tumor necrosis factor) για να καταστρέψει τον παθογόνο μικροοργανισμό. Οι ουσίες αυτές προκαλούν φλεγμονή.

Στην ψωρίαση δεν υπάρχει παθογόνος μικροοργανισμός. Τα Τ – κύτταρα μεταναστεύουν στην επιδερμίδα, την οποία αντιλαμβάνονται λανθασμένα ως κάτι ξένο και απελευθερώνουν TNF για να την καταστρέψουν. Το αποτέλεσμα είναι φλεγμονή στην επιδερμίδα, που οδηγεί σε πολλαπλασιασμό των κυττάρων της επιδερμίδας (των λεγόμενων κερατινοκυττάρων).

Φυσιολογικά τα κερατινοκύτταρα αντικαθίστανται από νέα κάθε 30 μέρες. Στην ψωρίαση όμως ο χρόνος αυτός μειώνεται σε 3 με 5 μέρες. Αυτός ο γρήγορος ρυθμός πολλαπλασιασμού των κερατινοκυττάρων οδηγεί στη δημιουργία ξερών ερυθρών ή λευκών πλακών στο δέρμα.
Σπανιότερα εμφανίζονται φυσσαλίδες γεμάτες με υγρό, οι λεγόμενες φλύκταινες, συχνές στην παλαμοπελματιαία ψωρίαση ή υγρές ερυθρές πλάκες στην ανάστροφη ψωρίαση.

Είναι η ψωρίαση κληρονομική;

Ψωρίαση – αιτίες: γενετική προδιάθεση

Η γονιδιακή προδιάθεση φαίνεται ότι είναι μια από τις σημαντικότερες αιτίες της ψωρίασης. Αν και δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί πλήρως ο τρόπος με τον οποίο η προδιάθεση για ψωρίαση κληρονομείται, έχουν εντοπιστεί 25 γονιδιακές μεταλλάξεις που αυξάνουν την πιθανότητα να εμφανίσει κάποιος τη νόσο.
Ανάμεσά τους, μια μετάλλαξη γνωστή ως CARD14 φαίνεται ότι συνδέεται τόσο με την ψωρίαση κατά πλάκας όσο και με την φλυκταινώδη μορφή αλλά και με την ψωριασική αρθρίτιδα.

Το να έχει κανείς μια ή περισσότερες από τις προαναφερθείσες μεταλλάξεις δε σημαίνει αυτόματα ότι θα αναπτύξει και ψωρίαση, σίγουρα όμως αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Σύμφωνα με έρευνα του Current Dermatology Report ένα παιδί του οποίου και οι δύο γονείς πάσχουν από ψωρίαση, έχει 50% πιθανότητες να νοσεί και αυτό.

Ψωρίαση – αιτίες: Παράγοντες κινδύνου

Παρά το ότι όπως είπαμε είναι γνωστό ότι γονιδιακές μεταλλάξεις μπορεί να οδηγούν στην εμφάνιση της ψωρίασης, πολλοί άνθρωποι που φέρουν τις συγκεκριμένες μεταλλάξεις δεν θα εμφανίσουν ποτέ τη νόσο. Αυτό συμβαίνει γιατί η αιτίες της ψωρίασης είναι και περιβαλλοντικές.

Υπάρχουν συγκεκριμένες καταστάσεις που θα πυροδοτήσουν της έξαρση της νόσου. Αυτές περιλαμβάνουν ανάμεσα σε άλλα μολύνσεις (κυρίως από στρεπτόκοκκο), τραυματισμός του δέρματος, παχυσαρκία, κάπνισμα, φάρμακα και ψυχολογικό ή σωματικό στρες.

Μόλυνση

Κάθε λοίμωξη δυνητικά μπορεί να οδηγήσει σε έξαρση της ψωρίασης. Συνήθως πρόκειται για την εξανθηματική – σταγονοειδή μορφή και συνήθως πρόκειται για στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις.

Ο HIV (ιός του AIDS) είναι παραδόξως μια ακόμη συχνή αιτία έξαρσης της νόσου. Ασθενείς με HIV δεν νοσούν συχνότερα από ψωρίαση σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό αλλά πάσχουν από βαρύτερες μορφές της νόσου.

Τραυματισμός του δέρματος

Κάθε τραύμα (εκδορά, χτύπημα, χειρουργική τομή, τατουάζ, έγκαυμα κλπ.) μπορεί να οδηγήσει σε έξαρση. Αυτό οφείλεται στο φαινόμενο Koebner (εμφάνιση αυτοάνοσων παθήσεων του δέρματος σε θέσεις τραυματισμού). Είναι ένας πιθανός λόγος που η ψωρίαση εμφανίζεται συχνά σε θέσεις τριβής όπως οι αγκώνες και τα γόνατα.

Φαίνεται πως όταν το δέρμα τραυματίζεται μεταναστεύουν πρωτεΐνες (οι κυτοκίνες) στην περιοχή, ενεργοποιείται μια ανοσολογική αντίδραση, παράγονται αυτοαντισώματα και προκαλείται φλεγμονή.

ψωρίαση τατουάζ

Ακόμα και η συνεχής τριβή για παράδειγμα στην περιοχή της ζώνης ή στο λαιμό από τις μπλούζες μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση ψωρίασης στις θέσεις αυτές. Καλό είναι λοιπόν οι ασθενείς με ψωρίαση να αποφεύγουν να ξύνουν το δέρμα τους, να φορούν αντηλιακό και να προτιμούν μαλακά υφάσματα.

Ακόμα και μικρές εκδορές πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα με πλύσιμο της περιοχής, εφαρμογή αντιβιοτικής αλοιφής και κάλυψης της περιοχής, ιδανικά με πιεστικό επίδεσμο. Τα παραπάνω μειώνουν αρκετά την πιθανότητα έξαρσης της νόσου.

Παχυσαρκία

Αρκετές μελέτες έχουν σαφώς υποδείξει τη σύνδεση παχυσαρκίας και ψωρίασης. Συσσώρευση λιποκυττάρων αυξάνει σημαντικά την παραγωγή κυτοκινών που οδηγούν σε έξαρση της ψωρίασης. Όσο μεγαλύτερος είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος του ασθενούς τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος έξαρσης της νόσου.

Πιστεύεται ότι η συστηματική φλεγμονή που προκαλεί η παχυσαρκία συμβάλει στην έξαρση της ψωρίασης, συχνότερα εμφανιζόμενη με τη μορφή της ανάστροφης ψωρίασης στις μασχάλες και τη βουβωνική περιοχή. Πιθανώς να οφείλεται στη συσσώρευση λιποκυττάρων στις περιοχές αυτές ή και στην τριβή που υπάρχει στις συγκεκριμένες θέσεις.

Έρευνες δείχνουν ότι μείωση του βάρους των ασθενών και ακολούθηση ειδικής διατροφής οδήγησε σε πολύ καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων ενώ κάποιες φορές η αλλαγή αυτή ήταν αρκετή ώστε να υποχωρήσουν τα συμπτώματα ακόμα και χωρίς αγωγή.

Τέλος η παχυσαρκία επηρεάζει και τη θεραπευτική προσέγγιση καθώς απαιτούνται μεγαλύτερες δόσεις φαρμάκων με πιθανώς μεγαλύτερο κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.

Φάρμακα

Κάποια φάρμακα μπορεί να οδηγήσουν σε έξαρση της ψωρίασης. Τέτοια φάρμακα είναι:

  • Αντιυπερτασικά, κυρίως οι β-αναστολείς και οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (ΑΜΕΑ)
  • Ψυχιατρικά φάρμακα όπως το λίθιο
  • Ρευματολογικά φάρμακα όπως η χλωροκίνη και η υδροξυχλωροκίνη (Plaquenil)
  • Ιντερφερόνη (συχνά χορηγούμενη για την ηπατίτιδα C)
  •  Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (παρακεταμόλη, ιμπουπροφένη κ.α.)
  • Αντιμυκητιασικά όπως η τερμπιναφίνη
  • Αντιβιοτικά, κυρίως οι τετρακυκλίνες
  • Αναστολείς TNF στην αρχή της αγωγής
  • Κορτιζόνη, αν διακοπεί απότομα οδηγεί στο λεγόμενο φαινόμενο rebound, δηλαδή σε έξαρση της νόσου μετά από παροδική βελτίωσή της

Ψωρίαση – αιτίες: Περιβάλλον και τρόπος ζωής

Κάπνισμα

Αρκετές έρευνες συνδέουν άμεσα τον αριθμό τσιγάρων που καπνίζονται καθημερινά από τον ασθενή με τη σοβαρότητα εμφάνισης της νόσου. Ο καπνός μπορεί ακόμα να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας που θα προτιμηθεί, καθώς ως γνωστό προκαλεί συστηματική φλεγμονή μειώνοντας τη δραστικότητα των αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.

Ψωρίαση και άγχος

Το άγχος και το στρες παίζουν αναμφίβολα πολύ σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της ψωρίασης. Από την άλλη, η εμφάνιση ψωριασικών πλακών δημιουργεί με τη σειρά της σε επιπλέον στρες στον ασθενή με αποτέλεσμα έναν φαύλο κύκλο ψωρίασης – στρες που διαιωνίζει την κατάσταση.

Τεχνικές διαχείρισης του άγχους όπως η άσκηση, ο διαλογισμός, τεχνικές αναπνοών και η γιόγκα μπορούν αποδεδειγμένα να βοηθήσουν.

ψωρίαση στρες άγχος

Το σωματικό στρες, όπως για παράδειγμα μια επέμβαση ή η γέννα, είναι εξίσου σημαντικοί παράγοντες εκδήλωσης της νόσου.

Ψωρίαση – αιτίες: Καιρικές συνθήκες

Ο κρύος καιρός είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας έξαρσης της νόσου. Ασθενείς που πάσχουν από ψωρίαση αναφέρουν πολύ συχνότερες υποτροπές κατά την περίοδο του χειμώνα.

Το κρύο ξηραίνει το δέρμα, ενώ το χειμώνα η μειωμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία στερεί τους ασθενείς από τις ευεργετικές ιδιότητες της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου.
Μια από τις συχνότερα χρησιμοποιούμενες θεραπείες στο εξωτερικό είναι η φωτοθεραπεία, που χρησιμοποιεί ακριβώς αυτές τις ιδιότητες.

Ψωρίαση – αιτίες: Διατροφή – Γλουτένη

Έρευνα του University of California, San Francisco έδειξε ότι αρκετοί από τους ασθενείς που πάσχουν από ψωρίαση έχουν αυξημένα επίπεδα αυτοαντισωμάτων που σχετίζονται με την κοιλιοκάκη. Πιστεύεται ότι στους ασθενείς αυτούς η κατανάλωση γλουτένης μπορεί να οδηγεί σε έξαρση της νόσου ανάλογη με την έξαρση των συμπτωμάτων από το γαστρεντερικό.

Παρόλα αυτά δεν είναι ακόμα σίγουρο ότι η διατροφή χαμηλή σε γλουτένη έχει θετική επίδραση όσο αφορά στη διαχείριση της ψωρίασης.

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Πηγή: verywellhealth