Ψωρίαση

ψωρίαση

Τι είναι ψωρίαση

Η ψωρίαση είναι μια αυτοάνοση δερματοπάθεια στην οποία τα κύτταρα του δέρματος ωριμάζουν πάρα πολύ γρήγορα, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνονται στην εξωτερική επιφάνεια της επιδερμίδας και να δημιουργούν ερύθημα και λέπια. Μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος.

Η πιο συχνή μορφή ψωρίασης είναι η ψωρίαση κατά πλάκας, αλλά υπάρχουν αρκετές ακόμα μορφές με πιο ασυνήθιστες εκδηλώσεις.
Συνήθως η διάγνωση γίνεται εύκολα από δερματολόγο με την φυσική εξέταση και τη λήψη ιστορικού.

Η ψωρίαση φαίνεται ότι επηρεάζει περίπου 2% του πληθυσμού. Είναι μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση, που μέχρι στιγμής δεν θεραπεύεται, αλλά με τις υπάρχουσες πλέον θεραπευτικές μεθόδους αντιμετωπίζεται πλήρως. Οι θεραπείες της ψωρίασης μπορεί να ποικίλουν από απλές ενυδατικές σώματος μέχρι φωτοθεραπεία και ισχυρούς βιολογικούς παράγοντες.

Τύποι ψωρίασης

είδη ψωρίασης

Ο πιο συχνός τύπος ψωρίασης είναι η λεγόμενη ψωρίαση κατά πλάκας αλλά υπάρχουν κάποιοι ακόμα. Παρόλο που κανένας από τους τύπους δεν θεραπεύεται μόνιμα, όλοι τους μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν επαρκώς ώστε να μην υπάρχουν συμπτώματα.

Οι συχνότερες μορφές ψωρίασης είναι οι παρακάτω:

  • Ψωρίαση κατά πλάκας: χαρακτηρίζεται από πλάκες με σαφή αφορισμό, χρώματος ερυθρού που συνήθως (αλλά όχι πάντα) καλύπτονται από λευκό λέπι. Συνήθως εμφανίζεται στις εκτατικές επιφάνεις, το εξωτερικό δηλαδή των αρθρώσεων πχ. στους αγκώνες και τα γόνατα, δεν είναι σπάνια όμως η εμφάνισή τους και σε θέσεις όπως το κεφάλι, το πρόσωπο και την πλάτη.
  • Ψωρίαση ονύχων: επηρεάζει τα νύχια των χεριών και των ποδιών και συχνά συγχέεται με μυκητίαση. Περίπου 8 στους 10 ασθενείς με ψωρίαση κατά πλάκας εμφανίζουν και έστω ένα προσβεβλημένο νύχι. Τα νύχια μπορεί να αλλάξουν χρώμα, τα σπάνε εύκολα ή αντίθετα να γίνονται πιο σκληρά, να εμφανίζεται απολέπιση κάτω από το νύχι κ.α.
  • Ανάστροφη ψωρίαση: είναι μια πιο σπάνια μορφή που εμφανίζεται στις μασχάλες, κάτω από το στήθος και στα γεννητικά όργανα. Συνήθως η εικόνα είναι ερυθρή και δεν μοιάζει με την κλασική ψωρίαση.
  • Σταγονοειδής ψωρίαση: συνήθως προκαλείται από κάποια μόλυνση πχ. από στρεπτόκοκκο και εμφανίζεται σαν μικρές ερυθρές ή λευκές κηλίδες σε μεγάλη έκταση του σώματος. Πιο συχνά προσβάλει νέους ασθενείς και παιδιά.
  • Φλυκταινώδης ψωρίαση: εμφανίζονται μικρές φλύκταινες, δηλαδή φυσαλίδες γεμάτες με άσπρο ή διαυγές υγρό. Πιο συχνές θέσεις είναι οι παλάμες και τα πέλματα. Το υγρό των φλυκταινιδίων δεν είναι μολυσματικό αλλά αποτελείται από λέμφο και λευκά αιμοσφαίρια. Μια ειδική μορφή της φλυκταινώδους ψωρίασης είναι η von Zumbusch κατά την οποία μεγάλη επιφάνεια του σώματος καλύπτεται από τέτοια φλυκταινίδια και είναι μια κατάσταση επικίνδυνη που συνήθως απαιτεί νοσοκομειακή νοσηλεία.
  • Ερυθροδερμική ψωρίαση: όλο το σώμα γίνεται ερυθρό, πιθανώς κατά τόπους να υπάρχει και απολέπιση. Είναι πιο σπάνια μορφή ψωρίασης και συνήθως απαιτείται βιοψία δέρματος ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις.

Ψωρίαση – Συμπτώματα

ψωρίαση συμπτώματα

Το πιο κλασικό σύμπτωμα της ψωρίασης είναι οι παχιές ερυθρές πλάκες που συνήθως, αλλά όχι πάντα, καλύπτονται από λευκό σκληρό λέπι στην ψωρίαση κατά πλάκας, κόκκινες μικρές βλάβες στην σταγονοειδή ψωρίαση, φλυκταινίδια στην φλυκταινώδη ψωρίαση κλπ.

Άλλα συχνά συμπτώματα είναι το αίσθημα καύσου (καψίματος) και ο κνησμός (φαγούρα). Άλλα συμπτώματα εξαρτώνται από τη θέση εμφάνισης, όταν για παράδειγμα προσβάλει τα γεννητικά όργανα υπάρχει καύσος στην περιοχή, όταν προσβάλει τα νύχια μπορεί να εμφανίζουν μικρές εμβυθίσεις (βοθρία ψωρίασης), να γίνουν πιο εύθρυπτα ή αντίθετα πιο σκληρά, να σπάνε ή να αποκολλώνται από το δέρμα.

Επιπλοκές της ψωρίασης μπορεί να επηρεάζουν και άλλα όργανα, σπάνια εμφανίζονται προβλήματα όρασης και ακοής, ενώ σχετικά συχνά εμφανίζεται ψωριασική αρθρίτιδα.

Αιτίες που οδηγούν σε εμφάνιση ψωρίασης

Όπως και σε κάθε αυτοάνοσο νόσημα, το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών που πάσχουν από ψωρίαση λανθασμένα επιτίθεται στα κύτταρα του ίδιου του οργανισμού καθώς τα αντιλαμβάνεται ως απειλή, όπως για παράδειγμα έναν ιό ή ένα βακτήριο. Φαίνεται ότι σημαντικό ρόλο παίζουν τα Τ λεμφοκύτταρα, τα δενδριτικά κύτταρα και συγκεκριμένες κυτοκίνες.

ψωρίαση αιτίες

Είναι πλέον κοινός τόπος των επιστημόνων ότι για τη δυσλειτουργία αυτή του ανοσοποιητικού συστήματος υπάρχει γενετικό υπόβαθρο, κληρονομούμενη δηλαδή γονιδιακή προδιάθεση. Αυτό φυσικά δε σημαίνει ότι το παιδί ενός ασθενούς θα κληρονομήσει υποχρεωτικά την ψωρίαση, οι ασθενείς όμως που πάσχουν συνήθως έχουν συγγενή ο οποίος πάσχει και αυτός.

Η ψωρίαση έχει εξάρσεις και υφέσεις. Δηλαδή ο ασθενής συνήθως δεν εμφανίζει πλάκες συνεχώς αλλά κατά περιόδους.

Τις εξάρσεις αυτές τις προκαλούν οι λεγόμενοι εκλυτικοί παράγοντες (trigers). Οι συχνότεροι εκλυτικοί παράγοντες της ψωρίασης είναι η μόλυνση από βακτήρια και ιούς, το άγχος και το στρες, οι έντονες εναλλαγές θερμοκρασίας, ο τραυματισμός του δέρματος, το κάπνισμα και κάποια φάρμακα όπως οι β-αποκλειστές και κάποια αντικαταθλιπτικά.

Ψωρίαση: πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση της ψωρίασης είναι συνήθως εύκολη από έναν έμπειρο δερματολόγο καθώς οι βλάβες της είναι χαρακτηριστικές στο δέρμα, το τριχωτό της κεφαλής και τα νύχια. Η διάγνωση της ψωρίασης γίνεται συνήθως με την κλινική εξέταση και την λήψη ιστορικού. Κάποιες φορές όμως είναι απαραίτητη η λήψη βιοψίας, η εξέταση δηλαδή ενός μικρού τμήματος δέρματος ιστοπαθολογικά, όταν η εικόνα είναι περίπλοκη ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις. Η βιοψία δέρματος είναι μια εύκολη μικροεπέμβαση που γίνεται από δερματοχειρουργό ή χειρουργό.

Ψωρίαση: θεραπεία – αντιμετώπιση

ψωρίαση θεραπεία

Η αντιμετώπιση της ψωρίασης απαιτεί συνήθως συνδυασμό θεραπειών και μέτρων φροντίδας που λαμβάνει ο ασθενής στο σπίτι. Η θεραπείες χωρίζονται σε τοπικές και συστηματικές.

Τοπικές θεραπείες ψωρίασης

Όταν οι βλάβες είναι λίγες και περιορισμένες οι τοπικές θεραπείες προτιμώνται:

  • ενυδατικές σώματος με ή χωρίς σαλικυλικό οξύ ή άλλα απολεπιστικά: προστατεύουν από τον τραυματισμό που οδηγεί σε έξαρση, είναι αντικνησμώδη και συνήθως ήπια απολεπιστικά
  • σαμπουάν για το τριχωτο (Botaderm, Fungoral, Tarnivo, Ducray): με απολεπιστικούς παράγοντες, πίσσα, κετοκοναζόλη κ.α.
  • τοπικά κορτικοστεροειδή – κρέμες (Butavate-Clobetasol, Elocon-Mometasone, Hydrocortison κλπ): κρέμες κορτιζόνης σε συνδυασμό με απολεπιστικούς (Propiosalic, Momesalic) παράγοντες που μειώνουν την φλεγμονή που οδηγεί τοπικά σε ψωρίαση και απολεπίζουν τις πλάκες της
  • τοπικά ανοσοτροποποιητικά – αναστολείς καλσινευρίνης (Elidel, Protopic): κρέμες tacrolimus και pimecrolimus που ρυθμίζουν το ανοσοποιητικό της περιοχής χωρίς τις ανεπιθύμητες ενέργειες των κρεμών με κορτιζόνη
  • κρέμες παράγωγα της βιταμίνης D (Dovonex, Dovobet): με ή χωρίς κορτιζόνη έχουν καλά αποτελέσματα
  • ανθραλίνη και πίσσα

Συστηματικές θεραπείες ψωρίασης

Όταν οι βλάβες είναι αρκετές ή ο ασθενής εμφανίζει συνεχώς καινούριες ή σε δύσκολες θέσεις όπως πχ. τα νύχια προτιμώνται συστηματικές θεραπείες:

  • ανοσοκατασταλτικά: όπως η μεθοτρεξάτη (Methotrexate) και η κυκλοσπορίνη (Immuofar) είναι παλιά, κλασικά δοκιμασμένα φάρμακα με καλή αποτελεσματικότητα, απαιτούν όμως συχνούς ελέγχους και έμπειρο ιατρό λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών τους
  • βιολογικά φάρμακα (Stelara, Cosentyx, Enbrel, Humira, Otezla κ.α.): ενέσιμα ή σε χάπια με πολύ καλή αποτελεσματικότητα, πετυχαίνουν συνήθως πλήρη ίαση των συμπτωμάτων
  • φουμαρινικά (Fumaderm): χάπια με καλή αποτελεσματικότητα που όμως δεν κυκλοφορούν στην Ελλάδα

Φωτοθεραπεία

  • UVA – PUVA: ακτινοβολία με UVA με ή χωρίς ψωραλένιο κυρίως για την αντιμετώπιση κυρίως μικρών θέσεων όπως για παράδειγμα παλάμες και πέλματα
  • UVB, nbUVB: γενικά πιο ασφαλής από την UVA για μεγαλύτερη έκταση προσβολής

Συμπεριφορική θεραπεία

  • Μείωση βάρους και περιορισμός υδατανθρακών: πολλές έρευνες στηρίζουν ότι μια διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες όπως η κετογονική (keto, atkins, dukan) έχει θεαματική επίπτωση στα συμπτώματα της ψωρίασης
  • Περιορισμός stress, τεχνικές χαλάρωσης όπως ο διαλογισμός και η γιόγκα
  • Διακοπή καπνίσματος
  • Περιορισμός κατανάλωσης αλκοόλ
  • Ήπια άσκηση

Συμπέρασμα

ψωρίαση

Η ψωρίαση είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα του δέρματος που προσβάλει μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Πλέον συστήνεται η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της όχι μόνο για λόγους αισθητικούς αλλά φαίνεται και ότι η συντηρούμενη φλεγμονή στο δέρμα μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ασθενείς δηλαδή που αφήνουν βλάβες χωρίς θεραπεία κινδυνεύουν περισσότερο από καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια.

πριν και μετά

Η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων με τα σύγχρονα φάρμακα είναι πλέον δυνατή, μπορούν δηλαδή ακόμα και οι ασθενείς με πολύ εκτεταμένη μορφή της νόσου και είναι πλήρως καθαροί από βλάβες. Ένας έμπειρος δερματολόγος μπορεί να σας καθοδηγήσει ώστε να ακολουθήσετε την κατάλληλη για εσάς θεραπευτική προσέγγιση ώστε τη νόσος να τεθεί πλήρως υπό έλεγχο.

πριν και μετά

Η αντιμετώπιση διακόπτει τον φαύλο κύκλο που δημιουργούν τα συμπτώματα. Συνήθως η εικόνα της ψωρίασης στρεσάρει και στεναχωρεί τον ασθενή, το οποίο με τη σειρά του οδηγεί σε ακόμα εντονότερη έξαρση της νόσου. Όταν αυτός ο κύκλος διακοπεί, τα συμπτώματα υποχωρούν, βελτιώνεται η ψυχολογία του ασθενούς και δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες ώστε να πάψει η ψωρίαση να είναι σημαντικό μέρος της ζωής του ασθενούς και να μπορεί να επιστρέψει στην καθημερινότητά του.

Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Πηγή: verywellhealth

[Total: 1   Average: 5/5]

Δημιουργός: Κωνσταντίνος Σταματόπουλος

Ο Κωνσταντίνος Σταματόπουλος είναι Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος στην Θεσσαλονίκη και τη Νάουσα. Ειδικευθείς στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Göttingen της Γερμανίας Υπ. διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Giessen της Γερμανίας. Εξειδίκευση στα Αυτοάνοσα Νοσήματα του Δέρματος και στην Δερματοχειρουργική - Αισθητική Δερματολογία.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *